Öğretmenlerin öz-yeterlikleri ile denetime yönelik tutumları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin öz-yeterlikleri ile denetime yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu araştırma, nicel bir çalışmadır ve araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Samsun ilinin Vezirköprü, Havza ve Ladik ilçelerinde bulunan farklı okul türlerinde görev yapan 2316 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evrenden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 747 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgiler Formu", "Öğretmen Öz-yeterlik Ölçeği" ve "Denetime İlişkin Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde; aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz grup t- testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Scheffe testi, Pearson çarpım momentler korelasyon katsayısı ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada bütün sonuçlar çift yönlü olarak sınanmış, anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın tüm istatistik analizleri SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenlerin öz-yeterlikleri yüksek, denetime yönelik tutumları ise orta düzeydedir. Öğretmenlerin öz-yeterliklerinde öğrenim durumu ve medeni durum değişkenlerine göre anlamlı fark meydana gelmezken; cinsiyet, mesleki kıdem, branş türü ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farkın meydana geldiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin denetime yönelik tutumlarında medeni durum, branş türü ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı fark oluşmazken; cinsiyet, öğrenim durumu, mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farkın meydana geldiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin "yenilikçi davranış" öz-yeterlikleri ilk sırada yer alırken "başa çıkma davranışı" öz-yeterlikleri ikinci sıra yer almaktadır. Öğretmenlerin denetime ilişkin tutumlarında ilk sırada "denetimin işgörene etkisi" yer alırken sırasıyla "denetimin örgüte etkisi" ve " denetimin ilişkilere etkisi" yer almaktadır. Öğretmenlerin öz-yeterlikleri ile denetime yönelik tutumları arasındaki ilişkinin pozitif yönde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öz-yeterlikleri, öğretmenlerin denetime yönelik tutumları üzerindeki yordayıcı etkisi anlamlı olup, toplam denetime ilişkin tutum ölçeğinin varyansının %7,9'unu karşılamaktadır.