Öğretmenlerin psikososyal risklere maruz kalma düzeyleri ile okuldaki iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişkinin iş sağlığı ve güvenliği kapsamında incelenmesi: Özel okullar örneği

Eğitim-Öğretim faaliyetlerin yürütüldüğü okullarda bu sistemin temel taşı olan öğretmenler için psikososyal riskler büyük öneme sahiptir. Yoğun çalışma saatleri, mesai saatlerindeki belirsizlik, iş yükünün getirdiği sorumluluklar, performans beklentileri, çalışma ortamının getirdiği rekabet öğretmenlerin sağlığını fiziksel ve psikolojik yönden etkilemektedir. Ayrıca kaygı, stres, tükenmişlik gibi psikososyal risk etmenleri öğretmenlerin akademik başarıları adına olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Bu nedenle, risk faktörlerinin farkındalığı, önlenmesi, etkili stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanması büyük önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı, Kopenhag Psikososyal Risk Değerlendirme Ölçeği (KOPSOR-TR) ve Minnesota İş Tatmin Ölçeği (MİTÖ) kullanarak iş güvenliği kapsamında özel okullarda görev yapan öğretmenlerin psikososyal riske maruz kalma ve iş tatmin düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemek, öğretmenlerin psikososyal riske maruz kalma ve iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Erzurum ilinde özel okullarda görev yapan 203 öğretmenden elde edilen veriler ve istatistiksel analizler sonucunda; 'Çalışma Hızı', 'Nicel Talepler', 'Bilişsel Talepler', 'Duygusal Talepler', 'Duygularını Gizleme Gereksinimi', 'Tanınırlık Eksikliği', 'İşte Özgürlük Eksikliği', 'İşe Etki Eksikliği', 'Çalışma Koşullarının Güvencesizliği', 'Ev-İş Çatışması', 'Güven Eksikliği' ve 'Tükenmişlik' boyutlarında araştırma kapsamında ele alınan değişkenler açısından anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur. İş tatmini, içsel ve dışsal faktörlerinin KOPSOR-TR ölçeğinin tüm alt boyutlarıyla anlamlı düzeyde ilişkisi olduğu görülmüştür. Bu sonuca dayalı olarak psikososyal risk düzeyi yüksek olan öğretmenlerin iş tatmin düzeylerinin düştüğü söylenebilir. Proaktif yaklaşımlarla risklerin belirlenmesi bu konuda gerekli eğitimlerin verilmesi ve önlemlerin alınması ile motivasyonu, performansı ve iş tatmini yüksek olan bir çalışma ortamı önerilebilir.