Oğuz Atay ve Franz Kafka'nın kurguya dönüşen bilinçaltı süreçleri (Tutunamayanlar ve Dönüşüm anlatıları üzerinden)

Oğuz Atay (1934-1977) ve Franz Kafka (1883-1924), dünya yazınının en önemli isimleri arasındadır. Yazarların özellikle bir eserleri, diğerlerinin önüne geçer. Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar romanı ve Franz Kafka'nın Dönüşüm anlatısı, genel anlamda, diğer anlatılarının önüne geçen eserler olmuştur. Ne var ki ister daha önde ister daha arka planda olsun tüm eserler, insanı anlamak ve anlamlandırmak amacıyla kaleme alınmıştır. İnsanı anlamak, insanın yani kendisinin başat problemi olmuştur. Bu noktada, insanı anlamaya ve anlamlandırmaya çalışan edebiyata, pek çok bilim dalı da yardımcı olmuştur. Psikoloji biliminin çalışmalarının alt başlıklarından biri olan "psikanaliz", insanların bilinçaltlarıyla hareketlerini, rüyalarını ve hayallerini incelemiş ve insan denen bulmacayı çözmeye çalışarak bir sonuca varmayı amaçlamıştır. Oğuz Atay, günlüklerinden anladığımız kadarıyla, hayatla bir derdi olan fakat çözemediklerinden mutsuzluk duyan bir yazardır. Franz Kafka ise başından beri "baba gölgesi"nde kalan, oradan çıkabilmek için çırpınan ve serzenişlerini yazan, anlatan bir kalemdir. İşte onların hayatlarıyla olan dertleri, kurguladıkları karakterlerine ve eserlerinin satır aralarına sızmıştır. Amaçları ortak olan yani insanı anlamak olan bu iki bilim dalı (edebiyat ve psikoloji), satır aralarına gizlenen hezeyanları çıkarmak için el ele vermişlerdir.