Okul kültürünün özel okullarda ve devlet okullarında görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin iş doyumuna etkisi

Okul kültürü kavramı; okul üyelerinin paylaştığı normlar, beklentiler, tutumlar ve inançlardan oluşur. İş doyumu ise bireyin, işinin tüm yönlerini analiz ederek ulaştığı duygu durumudur. Bireyin işine ilişkin yaşadığı memnuniyet veya memnuniyetsizlik, okul kültürü tarafından şekillenmektedir. Bu noktada okul kültürü ve iş doyumunun birbiri ile ilişkili olduğu görülmektedir. Bu araştırmada okul kültürünün özel okullarda ve devlet okullarında görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin iş doyumuna etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Her okul kendi iklimine sahiptir ve bütün yönleriyle birbirinden farklıdır. Bu noktada özel okullar ve devlet okulları arasında farklılaşması beklenen okul kültürü kavramının, öğretmenlerin iş doyumuna ne yönde etki edeceği çalışılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemi kullanılarak kurgulanmış, nitel araştırma desenlerinden olgubilim kullanılmıştır. Araştırmada veriler bizzat araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Muğla ili Milas ilçesinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel okullar ve devlet okulları ile Balıkesir ili Ayvalık ilçesinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel okullar ve devlet okullarında çalışmakta olan 19 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Bu öğretmenlerden 10'u devlet okulunda 9'u da özel okullarda görev yapmaktadır. Araştırmanın örneklemi, uygun örnekleme yöntemi olarak belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada özel okullarda çalışan öğretmenler çalıştıkları okulun güçlü yönünü öğretmenlere daha fazla inisiyatif tanınması olarak ifade etmişlerdir. Devlet okulunda çalışan öğretmenler ise okullarının güçlü yönünü öğretmenlerin niteliği ile açıklamaktadırlar. Özel okullarda çalışan öğretmenler okullarının zayıf yönlerini öğrenci profilleri, öğretmenlerin iş yükü ve öğretmene ödenen ücret olarak belirtmektedir. Devlet okullarında çalışan öğretmenler ise okulun fiziki yetersizlikleri, düşük sosyo-ekonomik durum ve veli profili ile ilişkilendirerek açıklamışlardır.