Okul liderliğinin öğretmenlerin öğretim uygulamaları üzerindeki etkisi: Kolektif öğretmen kültürünün aracı rolü ve okul liderine duyulan güvenin düzenleyici rolü

Bu çalışma, okul liderliğinin öğretmenlerin öğretim uygulamaları üzerindeki etkisini, kolektif öğretmen kültürünün aracı rolüne ve okul liderlerine duyulan güvenin düzenleyici rolüne odaklanarak incelemektedir. Sosyal Değişim Kuramını bir çerçeve olarak kullanan bu çalışma, okul liderliğinin Türkiye'deki resmi ortaokul ve resmi genel liselerde öğretim uygulamalarını nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Çalışma, değişkenlere ait ilişkileri araştırmak için beş hipotez formüle ve test etmektedir: Okul liderliği kolektif öğretmen kültürünü olumlu yönde etkilemektedir (H1); kolektif öğretmen kültürü öğretmen öğretim uygulamalarını olumlu yönde etkilemektedir (H2); kolektif öğretmen kültürü, okul liderliği ve öğretmenlerin öğretim uygulamaları arasındaki ilişkiye aracılık etmektedir (H3); okul liderlerine duyulan güven, okul liderliği ve kolektif öğretmen kültürü arasındaki ilişkiyi düzenlemektedir (H4); ve okul liderliğinin kolektif öğretmen kültürü aracılığıyla öğretim uygulamaları üzerindeki dolaylı etkisi, okul liderlerine duyulan güven tarafından düzenlenmektedir (H5). Türkiye'nin yedi bölgesinden 79 resmi ortaokul ve resmi genel liseden temsili bir örneklem seçmek için iki aşamalı bir küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya toplam 7 ilden 857 öğretmen dahil olmuştur. Veriler ölçekler kullanılarak toplanmış ve istatistiksel yazılım programı olan Mplus 8.11 kullanılarak Bayesci Çok Düzeyli Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Öğretmenlerin okullar içinde kümelendiği verilerin iç içe geçmiş yapısı, çalışmanın okul düzeyindeki değişkenliği hesaba katmasına olanak sağlamıştır. Sonuçlar beş hipotezi de doğrulayarak, okul liderliğinin kolektif öğretmen kültürünü şekillendirmede ve öğretim uygulamalarını iyileştirmedeki rolünü vurgulamaktadır. Okul liderlerine duyulan güvenin, liderlik ve kolektif öğretmen kültürü arasındaki ilişkiyi ve liderliğin kolektif öğretmen kültürü aracılığıyla da öğretim uygulamaları üzerindeki dolaylı etkisini güçlendirdiği ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar, öğretim faaliyetlerinin ve öğrenci çıktılarının niteliği artırmak için okul liderine duyulan güven ve kolektif öğretmen kültürünü teşvik etmenin önemli olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, okul liderlerinin güven inşa ederek, öğretmenler arasında iş birliğini ve ortak bir anlayışı teşvik ederek öğretmenlerin sınıf içi öğretim uygulamalarını dolaylı olarak nasıl etkilediğine dair değerli kanıtlar sunmaktadır. Ayrıca, araştırmanın eğitim politikaları, uygulamaları ve araştırmaları için önerileri bulunmaktadır.