Okul müdürlerinin engelli bireylere karşı tutumunun incelemesi: nitel bir çalışma

Amaç: Bu çalışmanın amacı, okul yöneticilerinin engelli bireylerin normal eğitim sınıflarına dahil edilmesine yönelik tutumlarını ve tutumlarını etkileyebilecek olası faktörleri ortaya çıkarmaktır. Materyal ve Metot: Verilerin toplanması için yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmaya 23 okul yöneticisi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama, Gaziantep ili Şahinbey ilçesindeki resmi orta okulların yöneticileri ile yapılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucuna göre; pozitif tutumda okul müdürlerinin çoğunluğu her birey bir engelli adayı kapsamında yaklaştıklarını belirtmişlerdir. Bu durumu, engelli bireylerin hayata sağlıklı bireylere göre daha geriden başlamaları ve eksik olmalarında kaynaklı yaklaştıklarını da beyan ettikleri görülmektedir. Diğer yandan aile de engelli bireyin olması da okul müdürlerinin tutumlarının da etkili olduğu görülmektedir. Negatif tutumda ise okul müdürleri; engelli bireylerde sürekli bir alınganlık, bir aşağılık psikolojisi ile karşı karşıya kalındığından kaynaklı durumları belirttikleri görülmektedir. Engelli bireylerde karşılaşılan sorunlara ilişkin görüşlerde en fazla iletişim yoluyla çözüm sağladıklarını ifade ettikleri görülmektedir. Diğer yandan sorunların çözümüne yönelik en fazla engelli bireylere değer verildiği çıkmıştır. Ayrıca iletişim halinde oldukları ve diğer yandan kendilerinin engeline uygun görev verdiklerini de beyan ettikleri görülmektedir. Engelli bireylerle ilgili yapılan düzenlemeler/iyileştirmelerde en fazla kullanım alanlarının kolaylaştırılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Diğer yandan psikolojik destek verdikleri, iletişimde oldukları, engelli rampadan asansöre kadar kolaylaştırmanın öneminden bahsedildiği ifade edilmiştir. Engelli bireylere kurum olarak sağlanan örgütsel desteklerde en fazla diğer çalışanlara farkındalığı artırıcı eğitimlerin verilmesini ifade ettikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca engelli bireylerin sosyal yönünün gelişmesi ve diğer bireylerle iletişiminin iyi olması adına etkinlikler düzenlendiği ifade edilmektedir. Engelli bireylerin en önemli becerisi olarak iletişimleri olduğu öne çıktığı ve iş ahlaklarının çok iyi olduğu okul müdürleri tarafından vurgulanmaktadır. Son olarak, diğer bireyler ile engelli bireylere yönelik tutumlardaki fark kavramına ilişkin görüşlerde bir kısım okul müdürleri pozitif ayrımcılık yaptıklarını dile getirirken karşıt görüşteki okul müdürleri ise davranış anlamında aynı, engel durumlarına özgü görevlerde engeline uygun görevler verildiğini ifade ettikleri ortaya çıkmıştır. Sonuç: Bu araştırmanın sonucunda, okul yöneticilerinin engelli bireylerin normal eğitim sınıflarına dâhil edilmesine yönelik tutumları olumlu olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Engelli Birey, Durum Çalışması, Okul Yöneticisi