Okul müdürlerinin paylaşılan öğretimsel liderlik davranışları ile okul etkililiği ilişkisinde işbirlikçi iklimin aracı rolü: Bir yapısal eşitlik modellemesi

Bu araştırmada beden eğitimi öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin paylaşılan öğretimsel liderlik davranışları ile algılanan okul etkililiği arasındaki ilişkide işbirlikçi iklimin aracı rolü yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmiştir. 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında Batman ilinde görev yapan 402 beden eğitimi öğretmeni araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada evrenin tamamına (n=402) ulaşılması hedeflenmiş ve bu nedenle de örneklem seçim yoluna gidilmemiştir. Beden eğitimi öğretmenlerinin 272’i araştırmaya katılmış olup öğretmenlerin geri dönüş oranı %67,66’dır. Araştırmada veri analizinde SPSS (25) ve AMOS Graphics (24) olmak üzere iki farklı programdan yararlanılmıştır. Betimsel istatistikler, değişkenler arası karşılıklı ilişkiler ve güvenirlik analizleri SPSS (25) programı ile veri toplama araçlarının geçerliliği (DFA), ölçüm modelinin test edilmesi ve yapısal eşitlik analizleri ise AMOS Graphics (24) programı aracılığı ile yürütülmüştür. Öğretmenlerin görüşlerinin saptanmasında ölçme araçlarından alınan puanların aritmetik ortalama (X̄) ve standart sapma (SS) değerleri incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin okul müdürlerinin paylaşılan öğretimsel liderlik davranışlarına, işbirlikçi iklime ve algılanan okul etkililiğine yönelik görüşlerinin katılıyorum düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen görüşlerine göre okullarda paylaşılan öğretimsel liderliğinin uygulandığı, işbirlikçi bir iklimin hâkim ve etkililik düzeyinin nispeten yüksek olduğu ifade edilebilir. Araştırmada yer alan değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; okul müdürlerinin paylaşılan öğretimsel liderlik davranışları ile algılanan okul etkililiği arasında; okul müdürlerinin paylaşılan öğretimsel liderlik davranışları ile işbirlikçi iklim arasında ve algılanan okul etkililiği ile işbirlikçi iklim arasında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırmada yer alan hipotezleri test etmek için ise yapısal eşitlik modelinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; okul müdürlerinin paylaşılan öğretimsel liderlik davranışları, işbirlikçi iklimi ve algılanan okul etkililiğini anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Ancak işbirlikçi iklimin algılanan okul etkililiğine olan etkisi istatistiksel olarak anlamlı değildir. Model sonuçlarına göre okul müdürlerinin paylaşılan öğretimsel liderlik davranışlarının, algılanan okul etkililiği üzerindeki etkisinde işbirlikçi iklimin aracı rolü istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazın bağlamında tartışılmış, uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik öneriler geliştirilmiştir.