Okul müdürlerinin yöneticilik motivasyonları ve beklentilerinin karşılanma durumuna ilişkin görüşleri

Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin yöneticilik motivasyonlarının neler olduğunu belirlemek ve yönetici olduktan sonra beklentilerinin karşılanma durumunu incelemektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim olarak desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 öğretim yılında İstanbul iline bağlı Ataşehir, Beykoz, Çekmeköy, Kadıköy, Pendik, Ümraniye ve Üsküdar ilçelerinin resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan 33 okul müdürü oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanan araştırma verileri içerik analizi yöntemiyle tema, alt tema ve kodlar oluşturarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, okul müdürlerinin yönetici olmasında içsel motivasyon kaynaklı olarak liderlik özelliklerine sahip olma, farklı bir yöneticilik anlayışı sergileme isteği ve yöneticilik bilgisi ve deneyimi, geniş etki alanı ve çocuklarda olumlu etki yaratma isteği ön plana çıkmıştır. Okul müdürleri tarafından dışsal motivasyon kaynağı olarak en sık belirtilen etken olumsuz yönetici deneyimleri olmuştur. Bunu çevrenin etkisi ve teşviki, üst yönetimin talep etmesi ve öğretmenliğin kadın mesleği olduğu algısı takip etmiştir. Araştırma sonucunda, okul müdürlerinin büyük çoğunluğunun beklentilerinin karşılanmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Okul müdürlerinin beklentilerinin karşılanmamasında hak ve sorumluluklara bağlı nedenler olarak aşırı iş yükü, sorumluluk ve fazla mesai, maddi getirisinin yetersiz olması ve iş güvencesinin olmaması rol oynamıştır. Okul müdürleri yetkilerinin sınırlı olması, okul finansmanının yetersiz olması ve bürokratik engeller nedeniyle yetki sorunu yaşamaktadırlar. Veli şikâyetleri, takdir edilmeme, ilgisiz veli profili ve itibar görmeme beklentilerin karşılanmamasında veli ve toplumdan kaynaklı engeller olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılar öğretmenlerin iş motivasyonunu düşük bulmakta ve bazı öğretmenlerin mesleki açıdan yetersiz olduğunu düşünmektedir. Son olarak, üst yönetim tarafından görülen baskı, ayrımcılık ve kayırmacılık, alınan yanlış kararlar çatışmaya yol açmakta ve okul müdürlerinin beklentilerinin karşılanmamasına neden olmaktadır. Anahtar Sözcükler: Okul müdürü, okul yöneticisi, okul müdürlüğü motivasyonu