Okul öncesi dönem çocuklarıyla okul dışı ortamlarda değerler eğitimi: Bir eylem araştırması

Bu araştırmada, okul öncesi eğitimi alan çocuklar ve aileleri ile iş birliği içerisinde okul dışı ortamlara yönelik hazırlanan ve gerçekleştirilen değerler eğitimi uygulamalarının bu çocuklar üzerinde ki etkilerini ve okul dışı öğrenme alanlarının değer kazandırma açısından verimliliğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma, okul dışı ortamlarda değerler eğitimi bağlamında; kurum ve kuruluşlarla, sahne oyunlarıyla, toplumsal mekânlarla, sözlü tarih çalışmalarıyla, oyunlarla, görevlerle, filmlerle ve çevreyle bütünleştirilerek sekiz haftalık bir zaman diliminde yürütülmüştür. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan eylem araştırması kullanılmıştır. Eylem araştırması, araştırmacının öğrenme sürecinde katılımlı bir rol üstlenmesi ve okul dışı ortamlarda inceleme imkânı bulması açısından tercih edilmiştir. Araştırma grubunu Kocaeli ilinde öğrenim gören 8'i erkek, 12'si kız toplam 20 çocuk ve velileri oluşturmaktadır. Eylem araştırmasını yürüten öğretmenin kendi sınıfı ile çalışmayı tercih etmesi, çocukların mevcut durumunu bildiği için planlama ve değerlendirme süreçlerinde kolaylık sağlamıştır. Çocukların yaş ve gelişimsel özelliklerine göre okul dışı eğitim etkinlikleri tasarlanmış ve uygulanmıştır. Uygulama sürecini değerlendirmek için öğretmen tarafından gerçekleştirilen gözlem verilerinden, çocuk ve veli katılımcılarla yapılan görüşmelerden, süreç sonunda ortaya çıkan çocuk resimlerinden ve ürünlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen nitel veriler betimsel analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonunda, okul dışı eğitim ortamlarında gerçekleştirilen değerler eğitimi uygulamalarının çocukların değer algılarına olumlu etkileri olduğu belirlendi. Bu çerçevede yürütülen okul dışı ortamlardaki değerler eğitimi çalışmaları; sevgi, saygı, paylaşma, yardımseverlik, sorumluluk, temizlik, vatanseverlik ve kültürel mirasa duyarlılık değerlerinin gelişmesine, okul dışı ortamların eğitim süreçlerinde kullanılmasına ve değerler eğitimine karşı olumlu tutumların oluşmasına katkı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Okul Dışı Ortamlar, Okul Öncesi, Değer, Değerler Eğitimi, Çevre.