Okul öncesi dönemde çevresel farkındalık: Yaban hayvanı farkındalık testinin geliştirilmesi

Bu araştırmanın amacı, "Okul Öncesi Dönemde Çevresel Farkındalık: Yaban Hayvanı Farkındalık Testi"nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak geliştirilmesidir. Bu çalışma, nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, tarama deseni benimsenmiş olup çalışmanın verileri, 5–6 yaş grubunda yer alan çocuklardan elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemi, ulaşılabilirlik ve uygulama kolaylığı dikkate alınarak kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışma grubu, Sakarya ilinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bağımsız anaokullarında eğitim görmekte olan 5-6 yaş aralığındaki 229 çocuktan oluşmaktadır. Çalışmaya Sakarya merkez ilçelerinde bulunan 6 anaokulu dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından geliştirilen ve geçerlilik ile güvenirlik çalışmaları yapılmış olan "Okul Öncesi Dönemde Çevresel Farkındalık: Yaban Hayvanı Farkındalık Testi", çocuklara ait demografik bilgilerin yer aldığı "Kişisel Bilgi Formu" ve uygulama sürecinde kullanılan Kontrol Listesi'nden yararlanılmıştır. Geliştirilen testte, her biri farklı özelliklere sahip toplam 8 adet yaban hayvanı yer almaktadır. Her hayvan için, ilgili görsellerin eşlik ettiği 5 adet soru hazırlanmış olup, test toplamda 40 sorudan oluşmaktadır. Sorular, çocukların hayvanları tanıma, yaşam alanları, beslenme biçimleri, ayak izleri ve dışkılarına ait biyolojik özelliklerine yönelik farkındalıklarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Her madde için 3 okul öncesi eğitim uzmanı, 1 Türkçe dil uzmanı ve 1 ölçme değerlendirme uzmanı görüşüne başvurulmuştur. Uzman görüşlerinin alınmasının ardından, hazırlanan testin geçerlilik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, SPSS 27.0 programı aracılığıyla yapılmıştır. Verilerin analizinde testin geçerlilik ve güvenilirliğini belirlemek için geçerlilik analizinde; kapsam geçerliliği, güvenirlik analizinde; KR-20 güvenirlik analizi, madde güçlük ve madde ayırt edicilik indeksi analizleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda; geliştirilen "Okul Öncesi Dönemde Çevresel Farkındalık: Yaban Hayvanı Farkındalık Testi"nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, söz konusu testin, 5–6 yaş aralığındaki çocukların yaban hayvanlarına yönelik çevresel farkındalık düzeylerini belirlemede kullanılabilecek etkili bir değerlendirme aracı olduğu belirlenmiştir.