Okul öncesi dönemde doğa temelli eğitim uygulamalarının çocukların öz-düzenleme ve problem çözme becerilerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, doğa temelli etkinlik programının 60–72 aylık çocukların öz-düzenleme ve problem çözme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma, ön test–son test eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desen ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Antalya ili Alanya ilçesinde bulunan bir bağımsız anaokuluna devam eden 60–72 aylık 38 çocuk (deney grubu n = 19, kontrol grubu n= 19) oluşturmaktadır. Deney grubuna sekiz haftalık planlanan ve uzman görüşleri çerçevesinde son hali verilen "Doğa Temelli Etkinlik Programı (DTEP)" uygulanırken, kontrol grubunda Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı doğrultusunda eğitim sürdürülmüştür. Çocukların öz-düzenleme becerileri Erol ve İvrendi (2018) tarafından geliştirilen Öz-Düzenleme Becerileri Ölçeği'nin anne ve öğretmen formları; problem çözme becerileri ise Oğuz ve Köksal Akyol (2015) tarafından geliştirilen Çocuklar İçin Problem Çözme Becerisi Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Analizlerde betimsel istatistiklerin yanı sıra Kovaryans Analizi (ANCOVA) ve Tekrarlayan Ölçümler İçin Varyans Analizi (Repeated Measures ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, doğa temelli etkinlik programının çocukların öz-düzenleme becerileri üzerinde anlamlı ve kalıcı bir etki yarattığını ortaya koymuştur. Öğretmen formlarına göre deney grubunda öz-düzenleme puanlarında anlamlı artış gözlenmiş ve bu artış kalıcılık testinde de sürmüştür. Buna karşın anne formlarına göre gruplar arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Problem çözme becerileri açısından deney grubunda uygulama sonunda anlamlı gelişme görülmüş; ancak kalıcılık testinde bu gelişim sürdürülememiştir. Sonuç olarak doğa temelli etkinlikler çocukların öz düzenleme becerilerini desteklemektedir. Çocukların problem çözme becerileri daha uzun süreli ve çeşitlendirilmiş uygulamalar ile desteklenmesi gerekmektedir.