Okul öncesi dönemde sosyal bilgiler eğitimi: Resimli çocuk kitaplarına yönelik inceleme

Bu araştırmanın amacı, ülkemizde sosyal bilgiler ile ilgili konulara yer veren okul öncesi döneme (3-6 yaş) yönelik yerli ve çeviri resimli kitaplarını incelemek ve sosyal bilgilere ait konuların yeterlik düzeyini ortaya koymaktır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada doküman analizi modeli kullanılmıştır. Araştırmada örnekleme türü kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ve ayrıca ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örneklemi belirlerken ölçüt olarak; okul öncesi yaş grubuna (3-6 yaş) uygun olması, resimli öykü olması, sosyal bilgiler ile ilgili konuları doğrudan veya dolaylı içeriyor olması özellikleri baz alınmıştır. Buna göre araştırmanın örneklemini 2005-2023 yılları arasında basılan yerli ve çeviri 220 kitap oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Resimli Çocuk Kitaplarını Sosyal Bilgiler Açısından Ön İnceleme Formu" ile "Resimli Kitapları Sosyal Bilgiler Temaları Açısından Değerlendirme Rubriği" olmak üzere 2 araç kullanılmıştır. Geliştirilen araçlar için toplamda 5 uzman görüşüne başvurulmuştur. Uzman görüşü sonrası son haline getirilen araçlar ile içerik analizi yöntemi kullanılarak resimli kitaplar değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel olarak sunulmuştur. Resimli Çocuk Kitaplarını Sosyal Bilgiler Açısından Ön İnceleme Formu" kullanılarak kitaplar belirli kategorilere göre kodlanmış, geliştirilen rubrik ile kitaplar puanlanmıştır. "Resimli Kitapları Sosyal Bilgiler Temaları Açısından Değerlendirme Rubriği"nden en çok 16 puan olmak üzere incelenen kitaplar değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre incelenen kitapların fiziksel özellikleri yönünden eksikleri olduğu, dil anlatım özelliklerinin çoğunlukla olumlu olduğu saptanmıştır. Kitapların sosyal bilgiler alanından en çok birey ve toplum ile üretim, dağıtım ve tüketim öğrenme alanlarına ağırlık verdiği belirlenmiştir. Bulgular sonucunda kitaplarda coğrafya, hukuk ve sosyoloji alanlarına daha fazla yer verilmesi gerektiğine ulaşılmıştır. Resimli çocuk kitaplarını sosyal bilimlerin her alt dalı özelinde detaylı inceleyen çalışmaların yapılması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Resimli Çocuk Kitapları, Okul Öncesi Dönem