Okul öncesi dönemde yaratıcılık alanında kullanılmış ölçme araçları üzerine: Türkçe literatürde sistematik bir derleme çalışması

Bu araştırmanın amacı, Türkiye genelinde okul öncesi dönemde son yirmi yılda yaratıcılık alanında kullanılan ölçme araçlarının taranması ve alana kapsamlı bir çalışma sunulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerden biri olan sistematik derleme modeli benimsenmiştir. Araştırmanın veri grubu, Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi, Dergipark, TR Dizin ve Türkiye Ölçme Araçları Dizini (TOAD) veri tabanlarında yayımlanmış olan lisansüstü çalışmalardır. Bu kapsamda 2003-2023 yılları arasında okul öncesi dönemde yaratıcılık alanında ölçme aracı kullanılmış 95 lisansüstü tez ve 64 makale incelenmiştir. Çalışmalar dahil etme ölçütlerine göre çalışmaya alınmış veya çalışma dışında tutulmuştur. Dahil edilen çalışmalar; amaca uygunluk, yayımlandığı yıllar ve kullanılmış olan ölçme araçlarının özelliği kapsamında incelenmiştir. Inceleme sonucunda 2013-2017 yılları arasında yaratıcılığın ölçülmesi sürecine yönelik araştırmaların arttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca 2019 yılında yapılan araştırma sayısının tüm yıllara oranla en çok çalışma yapılan yıl olduğu saptanmıştır. İncelenen araştırmalar sonucunda toplamda 21 adet ölçme aracına ulaşılmıştır. Bu ölçme araçlarının çoğunluğu yurt dışında geliştirilip Türkçeye uyarlaması yapılan ölçme araçlarıdır. Uyarlama çalışması yapılanların dışında ülkemizde de geliştirilmiş olan ölçme araçlarına rastlanmıştır. Bu ölçme araçlarının detaylı incelemesi yapılmış ve okul öncesi dönemde yaratıcılık alanına katkısı bulunan araçların özellikleri ve kapsamı üzerinde durulmuştur. Yaratıcılık alanında çalışmak isteyen araştırmacılara erken yaşta yaratıcılığın ölçülmesi temelinde gereklilikler ve ihtiyaçlar sunulmuş ve bu doğrultuda önerilere yer verilmiştir. Bu çalışma öncülüğünde yaratıcılığın okul öncesi yıllarda ölçülmesi hususunda farkındalık oluşturmak amaçlanmış olup gelecekteki araştırmaların ufkunu genişletecek bu derleme çalışması alana sunulmuştur