Okul öncesi eğitim ortamları ve okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlik inançları: Durum değerlendirme ve ilişki analizi

Bu çalışma Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokulu ve anasınıflarının mevcut durumunu ve okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlik inançlarını ortaya çıkarmak ve aralarındaki ilişkiyi ortaya çıkarabilmek için yapılmıştır. Bu araştırma nicel araştırma yöntemi olan tarama modelinde incelenmiştir. Çalışmada öğretmenlerin eğitim durumu, sınıf mevcudu, görev süresi, kurum türü, yaş, kurumun eğitim zamanı, yardımcı personelin var olma durumu, sosyoekonomik düzey, cinsiyet, medeni durum değişkenleri açısından incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bulunan anaokulu ve anasınıfları ve bu kurumlarda görev yapan 306 adet öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla demografik bilgi formu, Okul Öncesi Eğitim Ortamı Değerlendirme Ölçeği ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öz-Yeterlik İnançları Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama araçları ile ulaşılan verilerin analizleri için Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı (SPSS.20) programı kullanılmıştır. Verilerin analizi, araştırmanın amacına ve verilere uygun olan çeşitli teknikler ile yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, farklılık olup olmadığını anlayabilme için t-testi yapılmıştır. Buna göre, ECERS ölçeğinin ve alt boyutlarında değişkene göre çoğunlukla bir anlamlı farklılığın oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında (ECERS) ölçeği alt boyutlarının öğretmenlerin eğitim durumu değişkeni ile arasında kişisel bakım rutinleri, mobilya ve araçlar, büyük ve küçük kas gelişimi, yaratıcı etkinlikler, sosyal gelişim ve yetişkin ihtiyaçları alt boyutlarında ve ECERS toplam puanında öğretmenlerin eğitim durumu değişkenine göre ortaya çıkan anlamlı farklılıklar lisansüstü eğitim gören okul öncesi öğretmenlerin lehine olmuştur. ECERS ölçeği alt boyutlarının okul türüne göre kişisel bakım rutinleri, mobilya ve araçlar, dil ve kavram deneyimleri, büyük ve küçük kas gelişimi etkinlikleri, yaratıcı etkinlikler, sosyal gelişim ve yetişkin ihtiyaçları alt boyutlar ve toplam puan arasında anlamlı bir farklılık bulunmakta ve farklılık anaokullarının lehine olmuştur. ECERS ölçeği ve alt boyutlarının eğitim zamanı değişkeniyle arasında anlamı bir farklılık oluşmamıştır. Yardımcı personelin var olma durumu değişkeniyle ECERS ölçeği toplam puanının yanında anlamlı farklılık kişisel bakım rutinleri ve büyük ve küçük kas gelişimi etkinlikleri arasında anlamlı bir farklılık oluşmuştur. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, Öğretmen, Eğitim Ortamı, Kalite, Öz Yeterlik İnancı.