Okul öncesi öğretmenlerinin stres durumlarının sınıf iklimine etkisi

Bu çalışma, Çocukla Çalışanlarda İş Stresi Envanteri ve Sınıf Sistemleri Gözlem Ölçeği'nin uyarlama çalışmasını yapmayı ve okul öncesi eğitimin niteliğini belirleyen stres ve sınıf iklimi gibi unsurları derinlemesine incelemeyi hedeflemektedir. Araştırmanın evrenini, İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bulunan 74 bağımsız anaokulunda görev yapan 629 öğretmen ve onların sınıfları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu anaokulları arasından amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 27 anaokulunun 300 öğretmeni ve 300 sınıfı oluşturmuştur. Çalışma korelasyonel araştırma türlerinden keşfedici korelasyonel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin stres durumlarını belirlemek amacıyla Çocukla Çalışanlarda İş Stresi Envanteri, sınıf iklimi belirlemek amacıyla ise Sınıf Sistemleri Gözlem Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin demografik bilgilerine ise Öğretmen Demografik Bilgi Formu ile ulaşılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis) ve Temel Bileşenler Analizi (Principal Component Analysis) uygulanmıştır. Güvenirlik katsayıları ise Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır.. Demografik veriler ile öğretmenlerin stres durumları ve sınıf iklimi arasındaki ilişki tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile saptanmıştır. Öğretmenlerin stres durumu ve sınıf iklimi arasındaki ilişki ve çalışmanın alt problemleri ise korelasyon analizi ve t testi ile belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre Çocukla Çalışanlarda İş Stresi Envanteri ile Sınıf Sistemleri Gözlem Ölçeği'nin Türk örneklem yapısı için geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır. Araştırmaya göre öğretmen stresi ile sınıf iklimi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Öğretmenlerin stres durumlarının özellikle demokratik sınıf ortamını etkilediği, sınıf ikliminin esneklik boyutu üzerinde olumsuz etkilere yol açtığı bulunmuştur.