Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık özyeterlilikleri ve yaratıcılığa teşvik edici davranışları

Özyeterlilik, bireyin belirli becerileri sergilemek için eylemleri organize etme ve uygulama becerisine ilişkin algısını ifade eder. Yaratıcı özyeterlilik, genel olarak özyeterlilikten farklıdır çünkü bireyin becerilerine ve içindeki yaratıcı potansiyele ilişkin inançlarına odaklanmaktadır. Özyeterliliğe dayalı olarak yaratıcı özyeterlilik, yeni bir iş veya yaratıcı fikirler üretme yeteneğine olan bireysel inançtır. Yaratıcı performans zaman ve çaba gerektirir. Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık özyeterlilikleri ve yaratıcılığı teşvik edici davranışları ile demografik özellikleri (cinsiyet, yaş, anne baba eğitim düzeyi, kıdem yılı, sanatsal aktivitelere katılma sıklığı, algılanan sosyoekonomik durum, ilgi alanları ve eğitim verilen yaş grubu) arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırma, bir ilişkisel tarama çalışmasıdır. Çalışmanın örneklemini, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Antalya ili tüm ilçelerinde görev yapan okul öncesi öğretmenleri oluşmaktadır. Örneklemde toplam 126 kişi (118 kadın ve 8 erkek) yer almıştır. Katılımcıların yaşları 20 yaş ve 50 yaş üstü arasındadır. Katılımcıların kıdem yılı ise 0-25 yıl ve üstüdür. Veriler, "Yaratıcılık Özyeterlilik Ölçeği", "Yaratıcılığa Teşvik Edici Öğretmen Davranışları İndeksi" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Bu araştırmadaki verilerinin analizi için SPSS 19 programından faydalanılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık özyeterliliklerinin anne baba eğitim, kıdem yılı, sanatsal aktivitelere katılma sıklığı, eğitim verilen yaş grubu, algılanan sosyoekonomik durum ve yaş düzeylerine göre farklılıklarını incelemek için Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. İlgi alanları ve cinsiyetleri arasındaki farklılıklarını incelemek için ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılığa teşvik edici davranışlarının anne baba eğitim, kıdem yılı, eğitim verilen yaş grubu, sanatsal aktivitelere katılma sıklığı, algılanan sosyoekonomik durum ve yaş grubuna göre farklılıklarını incelemek için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. İlgi alanları için T testi, cinsiyet için ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. ANOVA testi ve Kruskal Wallis H testi ile birlikte farklılıkların kaynağını bulmak için LSD testleri kullanılmıştır. Veriler; cinsiyet, anne baba eğitim düzeyi, kıdem yılı, sanatsal aktivite durumu, eğitim verilen yaş grubu, algılanan sosyoekonomik durum, yaş ve ilgi alanları gibi faktörlere göre incelenmiştir. Yaratıcılık özyeterlilik düzeyleri anne eğitim ve sanatsal aktivitelere katılma sıklığı değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Yaratıcılığa teşvik edici davranış düzeyleri; yaşlarına göre bağımsızlık ve yargılama, kıdem yılına göre entegrasyon ve motivasyon, anne eğitim durumuna göre sorgulama, ilgi alanlarından genel kültüre göre entegrasyon ve hayal kırıklığı alt boyutlarında anlamlı fark göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitimi, özyeterlilik, yaratıcı özyeterlilik, özyeterliliği teşvik.