Okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeylerine yönelik görüşleri ile örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Uşak ili Merkez İlçesi'nde görev yapan 148 ortaokul 201 lise olmak üzere toplam 349 öğretmenin görüşleri taranmıştır. Araştırma verileri paternalist liderlik ve örgütsel sinizm ölçekleriyle toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Daha sonra veriler ilişkisiz t-testi, ANOVA korelasyon ve regresyon analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda, öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyi, otoriter liderlik ve yardımsever liderlik boyutunda "az katılıyorum" düzeyinde ve ahlaki liderlik boyutları ile toplamda "orta düzeyde katılıyorum" düzeyinde bulunmuştur. Yine öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin ahlaki liderlik düzeyleri, yardımsever liderlik ve otoriter liderlik düzeylerine göre daha yüksektir. Demografik değişkenlere göre incelendiğinde, aynı okulda çalışma süresine göre öğretmen görüşleri okul yöneticilerinin paternalist liderliğin boyutu olan ahlaki liderlik düzeylerine yönelik farklılaşmaktadır. Aynı okulda çalışma süresi daha az olan öğretmenler okul yöneticilerinin ahlaki liderlik düzeyini daha yüksek görmektedirler. Öğretmenlerin çalışılan okul türüne göre okul yöneticilerinin ahlaki liderlik ve otoriter liderlik düzeylerine yönelik görüşleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Liselerde çalışan öğretmenlerin okul yöneticilerinin ahlaki liderlik düzeyine yönelik görüş ortalamaları ortaokulda çalışan öğretmenlere göre daha yüksektir. Okul yöneticilerinin otoriter liderlik düzeyini ise ortaokulda çalışan öğretmenler, lisede çalışan öğretmenlere göre daha yüksek bulmaktadırlar. Okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyleri tüm alt boyutlarında ve toplamında öğretmen görüşleri öğretmenlerin cinsiyet, kıdem, okulda çalışan öğretmen sayısı ve mezuniyet durumu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin örgütsel sinizm algısı düşük düzeydedir. Öğretmenlerin örgütsel sinizm algısı cinsiyetlerine ve mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin aynı okulda çalışma süresi değişkenine göre örgütsel sinizmin karara katılma boyutunda algıları anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Aynı okulda çalışma süresi azaldıkça öğretmenlerin karara katılma puan ortalamaları yükselmektedir. Öğretmenlerin çalıştıkları okul türü değişkenine göre ise görüşleri arasında örgütsel sinizmin uzaklaşma, olumsuz tutum, karara katılma boyutlarında ve ölçeğin tamamında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Uzaklaşma boyutunda, olumsuz tutum boyutunda ve ölçeğin tamamında ortaokulda çalışan öğretmenler liselerde çalışan öğretmenlere göre daha yüksek sinizm algısına sahiptirler. Karara katılma boyutunda ise liselerde çalışan öğretmenler, ortaokulda çalışan öğretmenlere göre daha yüksek sinizm algısı ortalamasına sahiptirler. Anahtar Kelimeler: Paternalist Liderlik, Örgütsel Sinizm, Öğretmen Algısı