Okulöncesi dönem çocuklarının benzetmeleri anlama ve üretme becerilerinin incelenmesi

Bu araştırmada çocukların figüratif dil türlerinden biri olan benzetmeleri anlama ve üretme becerilerini saptamak amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını çeşitli okulöncesi eğitim kurumlarında bulunan 5-6 yaş grubu 120 çocuk oluşturmuştur. Veriler, uzman görüşlerine bağlı olarak oluşturulan 26 maddelik bir başarı testi ile toplanmıştır. Başarı testinde anlama boyutunda 16 madde, üretme boyutunda 10 madde bulunmaktadır. Testteki maddeler yapılan görüşmeler çerçevesinde katılımcılara sözlü yolla yöneltilmiştir. Verilen yanıtların ses kayıtları alınmış ve çözümlemeler kayıtların içeriğinin iki uzman tarafından değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen yanıtlar kodlanarak istatistik programına aktarılmıştır. Araştırma sorularına bağlı olarak betimsel istatistik hesaplaması yapılmış, ayrıca korelasyon ve Mann Whitney U teknikleri uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular testin anlama boyutunda bulunan maddelerden en çok anlaşılan maddenin oranının %56,7 ve üretme boyutunda en çok başarı sağlanan maddenin oranının ise %40 olduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak katılımcıların benzetmeleri anlama düzeyleri ile benzetme üretme düzeyleri arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin bulunduğu, benzetmeleri anlama ve üretme becerilerinin cinsiyete göre farklılık göstermemesine karşın okulöncesi eğitime devam etme süreleri bakımından farklılaştığı belirlenmiştir. Katılımcılardan devlet okuluna devam edenler özel kurumlar kapsamındaki okulöncesi eğitim sınıflarına devam edenlerden ve 6 yaşında olanlar 5 yaşındakilerden daha başarılı olmuştur. Elde edilen bulgulara dayanarak bu çalışmada ulaşılan sonuçların başka gruplar üstünde de uygulanarak doğrulanması ve figüratif dilin diğer türlerine yönelik çalışmalar yapılması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Benzetme, figüratif dil, dil edinimi, anlama, dilsel üretim.