Okulun çevre unsuru olarak sosyal medyaya ilişkin yönetici, öğretmen ve veli görüşleri

Bu çalışmanın amacı, Bir Okulun Çevre Unsuru Olarak Sosyal Medyaya İlişkin Yönetici, Öğretmen ve Veli Görüşlerini değerlendirmektir. Bu araştırma, bir okulun çevre unsuru olarak sosyal medyaya ilişkin yönetici, öğretmen ve veli görüşlerini belirlemeyi amaçladığından nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) desenine uygun olarak yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda bireylerin deneyimleri ve anlayışlarına ilişkin derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Malatya il merkezindeki kamu ve özel ortaokul ve lise düzeyindeki okullarda çalışan 26 yönetici, 45 öğretmen ve 29 öğrenci velisi oluşturmaktadır. Katılımcılar maksimum çeşitliliğe dayalı ölçüt örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Çalışma için veriler katılımcı tanımlayıcı soruların da yer aldığı yöneticiler için 13, öğretmenler için 12, öğrenci velileri için 11 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Görüşme sorularını belirlemek amacıyla literatür taraması yapılmış, uzman görüşleri alınmış ve bir pilot uygulama yapılarak formlara nihai şekilleri verilmiştir. Görüşmeler için gerekli izinler alındıktan sonra gönüllülük esasına ve katılımcı belirleme ölçütlerine göre belirlenen katılımcılar ile görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilerek görüşmeci tarafından yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen kayıtlar araştırmacı, yüksek lisans düzeyinde eğitimi olan 1 sosyolog ve 4 üniversite öğrencisi tarafından bir aylık bir zamanda çözümlenerek yazılı metin dosyasına dönüştürülmüştür. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş ve katılımcı görüşlerini somutlaştırma amacıyla katılımcı kod ve oranlarının frekans ve yüzdeler şeklinde gösterildiği tablolar oluşturulmuş ve yorumlanmıştır. Katılımcıların görüşlerinden doğrudan alıntılar yapılarak katılımcı görüşleri ile tablolarda özetlenen bilgiler desteklenmiştir. Araştırmanın sonucunda, sosyal medyaya ilişkin olarak okul yöneticileri, öğretmenler ve veliler çoğunlukla benzer görüşler belirtmişlerdir. Sosyal medyanın öğrenciler tarafından kullanım amacının "iletişim, bilgilendirme, sosyalleşme ve eğlence" olduğu katılımcı görüşleri ile ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte yönetici (%65) öğretmen (%78) ve veli (%72) katılımcıların çoğunluğunun sosyal medyayı iletişim amaçlı kullandıkları belirlenmiştir. Yönetici (%85) ve öğretmen (%87) katılımcıların neredeyse bütününe yakınının öğrencilerin sosyal medyayı eğitsel amaçlar dışında kullandıkları görüşünü ifade ettikleri görülmüştür. Velilere göre bu oran diğer katılımcılar ile karşılaştırıldığında (%41) oldukça düşüktür. Katılımcıların öğrencilerin davranışlarını yapılan olumlu paylaşımların etkilediği görüşünde oldukları görülmüştür. Yönetici, öğretmen ve velilerin öğrencilerin kendilerini geliştirme, insan ilişkilerinde gelişme, derslerle ilgili bilgi toplama gibi olumlu davranışlar göstermekle birlikte, küfürlü dil kullanılması, kötüyü merak etme, boşa zaman harcama, hırçınlaşma gibi olumsuz etkilerinin de olduğunu belirtmişlerdir. Sosyal medyanın akademik başarıya olumlu katkılarına ilişkin olarak yönetici, öğretmen ve velilerin çoğunluğunun benzer görüşleri olduğu gözlenmesinin yanı sıra, bilgiye ulaşma, dünyayı tanıma, ders sunumları ve materyalleri kullanmaya ilişkin görüşlerin yoğunluk kazandığı görülmüştür. Akademik başarıya sosyal medyanın olumsuz etkileri üzerinde katılımcıların yarıdan fazlası benzer görüşler belirtmişlerdir. Yöneticiler %50, öğretmenler %60 ve veliler %52 oranında sosyal medyanın akademik başarıyı olumsuz etkilediği görüşünü paylaşmıştır. Katılımcılara göre sosyal medya boşa zaman harcama, bağımlılık oluşturma, kitap okumama ve ders çalışma motivasyonunu düşürme gibi önemli olumsuzluklar doğurabilmektedir. Beceri gelişimine ilişkin de benzer görüşler olduğu görülmüştür. Sosyal medyanın öğrencilere olumlu etkisi konusunda katılımcılar teknolojiyi kullanma, araştırma, el becerisini geliştirmeyi ifade etmişlerdir. Katılımcılardan yöneticilerin %58'i, öğretmenlerin %64'ü, ve velilerin %86'sı sosyal medyayı bir öğrenme-öğretme aracı olarak gördüklerini belirtmişlerdir. Benzer şekilde sosyal medyanın iletişime katkı sağladığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar sosyal medyanın yönetici, öğretmen, öğrenci ve veli ile iletişime geçmede önemli bir araç olduğunu ve bu konuda katkılarının olduğunu ifade etmişlerdir. Bilgi edinme, kaynak bulma, eğitimi destekleyen görsellere ulaşma, güncel bilgiyi takip edebilme sosyal medyanın eğitimi destekleyen önemli artıları olarak ortaya çıkmıştır. Zaman kaybı, bağımlılık, istenmeyen içerik, denetimsiz olması, sosyal kültürel hayatı olumsuz etkilemesi, iletişim bozukluğu gibi faktörlerin eğitim engellediği ortaya çıkmıştır. Sosyal medyanın bir öğrenme ve öğretme aracı olarak kullanımına ilişkin katılımcıların insanların bilinçlendirilmesini, sosyal medya eğitiminin verilmesi gerektiğini, bir denetim mekanizmasının geliştirilmesini, faydalı içerik paylaşımının teşvik edilmesi, okullarda sosyal medya uzmanlarının bulundurulması gibi önerilerde bulundukları görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak, sosyal medyanın bir öğrenme-öğretme aracı olarak daha fazla desteklenmesi, öğretim aracı olarak kullanımına yönelik yeni yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi, eğitim öğretim amaçlı içerik oluşturma ve bunların paylaşımının teşvik edilmesi, sosyal medya kullanımına yönelik bilinç düzeyini artırmak ve tehlikelere karşı öğrencilerin daha bilinçli hareket etmelerini sağlamak için sosyal medya dersinin konması gibi öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sosyal Medya, Eğitim, Okul Çevresi, Akademik Başarı, İletişim, Destekleyici ve Engelleyici Sosyal Medya.