Okuma çıraklığı yaklaşımına göre yapılandırılan eğitim durumlarının 7. sınıf öğrencilerinin okuduğu öyküleyici metni anlamaya ve özetlemeye yönelik becerilerine, özyeterlik algılarına ve tutumlarına etkisi

Bu araştırmanın amacı, Okuma Çıraklığı Yaklaşımı'na göre yapılandırılan eğitim durumlarının yedinci sınıf öğrencisi katılımcıların öyküleyici metni anlama ve özetleme başarı durumlarına, özetlemeye yönelik özyeterlik algılarına ve tutumlarına etkisini incelemektir. Karma gömülü deneysel desende (iç içe desen) gerçekleştirilen araştırmanın çalışma kümesinde, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında bir devlet ortaokulunda yedinci sınıfta öğrenimlerini sürdüren 59 öğrenci yer almıştır. Araştırma kapsamında öğrencilerin uygulama öncesindeki durumları uygulanan önölçümler ile belirlenmiş, ardından hazırlanan eğitim durumları ile özetleme öğretimi gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonrası sonölçümlerin ve yarı yapılandırılmış görüşmelerin gerçekleştirilmesi ile tamamlanan araştırma süreci 10 hafta sürmüştür. Araştırmanın nicel verileri "Okuduğunu Anlama Testi, Öykü Özeti Değerlendirme Aracı, Özetlemeye Yönelik Özyerlilik Algısı Ölçeği ve Özetleme Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise ele alınan konuya ilişkin daha ayrıntılı bir görünüm sunmak için yarı yapılandırılmış görüşmeler ve yansıtıcı günlükler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler istatistik programına aktarılmış ve çözümlemeler yapılmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik çözümlemesi yöntemi benimsenmiş, Dedoose programı kullanılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre Okuma Çıraklığı Yaklaşımı'na göre yapılandırılan özetleme eğitimi uygulamaları ve etkinlikleri, öğrencilerin okuduğunu anlama ve özetleme başarıları üzerinde etkili olmuştur. Verilen eğitimden sonra öğrencilerin özetlemeye yönelik özyeterlik algılarında ve tutumlarında deney kümesinden yana anlamlı bir ayrım görülmüştür. Araştırmada gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve yansıtıcı günlüklerden yönelimle, öğrencilerin özetleme eğitiminin başlarında özetleme aşamalarını ve izlemlerini kavramakta güçlük yaşadıkları ancak Okuma Çıraklığı Yaklaşımı'nın aşamalarına göre yapılandırılan eğitim durumları ve tasarlanan etkinlikler ile öğrencilerin öğrenim sürecini başarıyla tamamladıkları sonucuna ulaşılmıştır.