Okur–tepki kuramı bağlamında bir durum çalışması: Miyazaki filmlerindeki ekoeleştirel söyleme öğrenci tepkilerinin analizi

Film ve izleyici arasındaki etkileşim biçimlerini göz önünde bulundurarak Miyazaki'nin seçilmiş filmlerinin öğrencilerde ekoeleştirel bağlamda yarattığı tepkiyi ve eş zamanlı olarak öğrencilerin metin üzerinde yaptıkları okumalara verdikleri tepkileri incelemek bu araştırmanın temel amacıdır. Sınıf bağlamında ekolojik söylem ve eko –sinema örneklerinin araştırıldığı bu tez durum çalışması şeklinde tasarlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın çalışma grubuna 2023- 2024 yılında Muş ili sınırlarındaki resmi bir ortaokulda öğrenim gören 14'ü kız 17'si erkek olmak üzere 31 yedinci sınıf öğrencisi dâhil edilmiştir. Örnekleme sürecinde amaçlı örnekleme ile çalışma yürütülmüş öğrencilerin eko-sinema türünün doğal dünyaya karşı tutumlarını etkileyip etkilemediğini belirlemek ya da nasıl etkilediğini analiz etmek için 8 hafta boyunca uygulama yapılmıştır. Araştırma boyunca verilerin analizinde gözlem formlarından, görüşme formlarından ve animasyon filmlerine ait tepkilerin belirlenmesi amacıyla açık uçlu sorulardan oluşan formlardan yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular dâhilinde yapılan etkinliklerde belirlenen ana fikir ve konuların çevre sorunları, doğa – insan ilişkisi, tüketim gibi evrensel konular olduğu; öğrencilerin karakter ile özdeşim kurma basamağında okuma yaparken ekolojik düzlem üzerindeki karakterin yerine dikkat ederek özdeşim kurdukları, sunulan medya iletilerinde duygularını ifade ederken hiçbir karakter için salt iyi ve salt kötü yargısına varmadıkları sonucuna ulaşılmış ve animasyon filmlerinin verilmek istenilen iletileri aktarma konusunda önemli bir etkileşim aracı olduğu tespit edilmiştir. Hayao Miyazaki'nin izletilen animasyon filmlerinde evrensel konular olan çevre ve çevre sorunları, doğa – insan ilişkisi temaları ile ekoeleştirel iletilere değindiği ve medya iletilerini izleyen grubun da yöneltilen sorular ile bu ileti ve alt iletileri kavradıkları ve aktarabildikleri, bu çalışmanın bulguları ile desteklenmiştir.