Ölçüm öncesi dinlenme süresinin indirekt (dolaylı) kan basıncına etkisi

Amaç: Bu araştırma, indirekt arteriyel kan basıncı ile dinlenme süresi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Örneklem grubu Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerden oluşmaktadır. Yöntem: Çalışmadan elde edilen bulguların istatistik analizleri için SPSS 18 programı kullanılmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı olarak tasarlanan bu çalışma için örneklem büyüklüğünün hesabı için OpenEpi.Version 3.Open source calculator ile 6 aylıkaraştırma süresi içinde Aile Hekimliği polikliniklerine başvurması olası 1500 hasta baz alınarak uygulandı. Verilerin analizi konusunda; tanımlayıcı istatistikler, ortalama, standart sapma değerleri ile sunulmuştur. Farklı zamanlarda ölçülen sistolik, diyastolik ve nabız düzeylerinin farklılığının incelenmesi için tekrarlı varyans analizi, fark yaratan zamanların belirlenmesinde Sidak ikili kıyaslama testi yapılmıştır. Yapılan ölçümlerin yaş ve BKİ düzeylerine göre değişimlerinin incelenmesi için pearson korelasyon testi yapılmıştır. Çalışmada 0,05'den küçük p değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Analizler SPSS 25.0 paket programı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan bireylere önce 9 soruluk kısa bir anket çalışması ardından 0., 2., 5. ve 10.dakikalarda indirekt kan basıncı ölçümü yapıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 305 kişi katılmıştır. Veriler 15 Nisan 2021- 15 Ekim 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Katılımcıların 0. dakikadaki sistolik kan basıncı ölçümlerinin 2., 5. ve 10. dakikada yapılan ölçümlere göre daha yüksek düzeylerde olduğu bulunmuştur (p=0,01). Hipertansiyon tanısı veya kronik hastalığa sahip olan katılımcıların sistolik kan basıncı ölçümlerinin 0. dakikada daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,01; p=0,04). BKİ düzeyi normal ve obez olan katılımcıların sistolik kan basıncı ölçümlerinin 0. dakikalarda 2., 5. ve 10. dakikalara göre daha yüksek düzeylerde olduğu bulunmuştur (p=0,01). Sonuç: Çalışmamızda indirekt kan basıncı ölçümlerinden önce en az 2 dakika hastayı dinlendirmenin daha doğru ölçüm yapılmasında faydalı olacağı düşünülmektedir. Veriler, özellikle hipertansiyon tanısı olan ya da obez olan hastalarn ölçüm öncesi en az 2 dakika dinlendirilmesinin gerekli olduğunu desteklemektedir. Koruyucu hekimlik bağlamında periyodik sağlık muayenesine gelen kişilerde doğru kan basıncı ölçümü ile önlenebilir bir hastalık olan hipertansiyonla etkin şekilde mücadele edilebilirken yanlış ölçüm nedeniyle hipertansiyon tanısı alan bireylerin ruhsal anlamda da olumsuz etkilenebileceği ve ilaç uyum konusunda zorluklar yaşanabileceğinin unutulmaması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kan basıncı ölçümü, Dinlenme süresi, Hipertansiyon.