Ölü sonlu kanal akımındaki su alma için kritik batıklık

OLU SONLU KANAL AKIMINDAKİ SU ALMA AGIZ1 İÇİN KRİTİK BATIKLIK (Yüksek Lisans Tezi). Salih Cem GÜLCAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Ocak 1999 ÖZET Su alma ağzının su yüzeyine olan düşey mesafesi (su alma ağzının "batıklığı") yeterince büyük olmadığında su yüzeyinde oluşan havalı çevrinti (air-core vortex) nedeniyle su alma ağzına giren hava; su alma yapısının verimini düşürmektedir Ağıza hava girişinin başladığı andaki su alma ağzına ait batıklık "kritik batıklık" olarak bilinir. Su alma ağız ve yapılarına hava girişi olayı ile ilgili birçok çalışma vardır. Ancak bu çalışmalarda hava girişli çevrintinin genellikle her çeşit su alma ağız yapıları ve akım şartlan için aynı özellikleri taşıdığı sanılmış olup su alma ağzı da dairesel kesitli alınmıştır. Barajlar vs. gibi hidrolik yapılarının da giriş ağzının kesiti çoğunlukla dikdörtgendir ve genellikle baraj yapısının gö.desinin menba yüzündedir (ölü sondan geçer). Bu çalışmada; daha önceki çalışmalarda incelenmemiş olan kanalın ölü sonundan su alan gerek dairesel gerekse dikdörtgen kesitli su alma ağzı yapısına hava girişi (veya kritik batıklık) deneysel ve teorik olarak incelenmiştir. Bu çalışma göstermiştir ki su alma ağzında oluşan havalı (hava girişi) çevrinti olayı hem akım şartlarına hem de su alma ağız yapısının gere!, konumuna gerekse geometrisine bağlıdır. Deneysel ve teorik (potansiyel çözüm) neticelerinin iyi bir uyum içerisinde olduğu görülmüştür. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 624.02.01 Ölüson, kritik batıklık, kanal akımı, havalı serbest çevrinti 90 Doç. Dr. Nevzat YILDIRIM