Ömer Nasuhi Bilmen'in büyük tefsir tarihi ve Tabakatü'l-Müfessirin adlı kitabı bağlamında tefsir usulcülüğü

Ömer Nasuhi Bilmen, Osmanlı'nın son yıllarına ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarına tanıklık eden bir din bilginidir. 'Büyük Tefsir Tarihi Tabakâtül-Müfessirîn' adlı eseri Cumhuriyet dönemi tefsir literatüründe önemli bir yere sahip olup, Bilmen'in ilmi eser telifindeki titizliğini yansıtmaktadır. Önce müstakil olarak, daha sonra Büyük Tefsir Tarihi Tabakâtül-Müfessirîn kitabının baş tarafına koyarak yayınlamış olduğu Usul-i Tefsir veya Mukaddime-i İlm-i Tefsir adlı tefsir usulü eseri akademik çevrelerde gereken ilgiyi görmediğinden, bu çalışmamızda Bilmen'in tefsir usulcülüğünü tanıtmayı, tefsir usulü literatürüne katkısını ortaya çıkarmaya çalıştık. Bilmen'in çağdaşı sayılabilecek Subhi es-Salih ile İsmail Cerrahoğlu'nun tefsir usulü kitaplarıyla karşılaştırmalı bir değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmamız, Bilmen'in eserinin, konu bütünlüğü ve bilgi yoğunluğu açısından zengin bir kaynak olduğunu ortaya koymaya çalışmıştır. Bilmen'in, eserini ilmi bir hassasiyetle hazırlamış olduğu gözlenmiştir. Bilmen, eserindeki bilgileri sınıflandırırken, okuyucunun konuyu daha iyi kavrayabilmesi için örneklerle desteklemiş; ayrıca konuları başlıklarla net bir şekilde ayırarak sade, veciz cümleler kullanarak anlatımını daha akıcı hale getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Ömer Nasuhi Bilmen, Tefsir Usulü, Büyük Tefsir Tarihi TabakâtülMüfessirîn, Subhi es-Salih, İsmail Cerrahoğlu