Ömer Seyfeddin'in eserlerinin sosyolojik temalar açısından incelenmesi

Bu çalışmada Ömer Seyfeddin'in kaleme aldığı ve edebiyat tarihi perspektifi ile uzun süreli titiz bir çalışma neticesinde Nazım Hikmet Polat tarafından derlenen tüm fıkralar, makaleler, mektuplar, çeviriler ve şiirler ile hikâyeler sosyolojik temalara uygun olarak incelenmiştir. Ömer Seyfeddin, şair yazar ve fikir adamı olmasının yanında bu araştırmada kültürel millîyetçiliğin inşasında rol oynayan, Ziya Gökalp ve Ali Canip ile birlikte Yeni Hayat ve Yeni Lisan Hareketini şekillendiren ideolog kimliği ile karşımıza çıkar. Ayrıca Halka Doğru ideali ile hareket eden siyasal bir teorinin aydın kesimden ve ideologlardan halka ulaşması konusunda köprü vazifesi yapan eserleri ile halkın Millî Mücadeleye giden yolda örgütlenmesinin duygusal, sosyal ve kültürel zeminini hazırlamıştır. Hikâyelerinde inşa ettiği karekterler ile alaturka-alafranga, modern- geleneksel, doğu-batı gibi ikilikleri ve bunların toplumsal yapı üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. Fikir yazılarında ise yenileşmenin ve yeni hayatın tüm alanlarının neler olduğunu ve hangi sosyal, siyasal koşullar ile hangi toplumsal sonuçların elde edileceğini eleştirel bir tutumla okuyucuya nakletmiştir. Aynı zamanda Türkçülük idealinin de sözcülüğünü yapan yazarın çeşitli sosyolojik değişken ve tanımları ele aldığı fikir yazılarına bakıp söylemek mümkündür. Ömer Seyfeddin'in tüm eserleri topluma ve dönemin insanına ayna tutarak dönemin koşullarını günümüz insanına yansıtmıştır. Ömer Seyfeddin, sömürgeciliğin ve emperyalizmin toplumsal yapı ve bireyin yabancılaşması bağlamında etkilerini göstermiş ve eleştirileri ile bir anlamda bu güçlerle mücadele etmiştir. Anahtar Kelimeler: Ömer Seyfeddin, Ziya Gökalp, Kültürel Millîyetçilik, Türkçülük, Yeni Lisan, Yeni Hayat.