Ömrünü tamamlamış lastiklerden elde edilen ağır lastik yağı ve nano krom oksit ile modifiye edilmiş bitümlü bağlayıcının reolojik özelliklerinin incelenmesi

Karayolları üstyapı katmanlarında ortaya çıkan bozulmalar, hem trafik güvenliği hem de onarım maliyetlerini arttırması nedeniyle, ciddi problemler oluşturmaktadır. Bu problemleri gidermek amacıyla modifiye asfalt üretilmekte ve kullanılmaktadır. Modifiye işlemi, karışım modifikasyonu ve bitüm modifikasyonu olmak üzere iki ayrı biçimde uygulanmaktadır. Dünya genelinde, ömrünü tamamlamış lastiklerin geri dönüşüm oranı ve teknikleri giderek artmaktadır. Piroliz yöntemiyle elde edilen lastik yağının ekonomik değeri ve yanıcılık özelliği daha yüksek hafif fraksiyonu olan ürün genelde sıvı yakıt olarak değerlendirilmektedir. İkincil ürün olarak ayrılan yanıcılık özelliği daha düşük ağır lastik yağı ise dizel jeneratörlerde tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamada kullanılmaktadır. Bu çalışmada, ömrünü tamamlamış lastiklerden elde edilen ağır lastik yağı (ALY) ve nano krom oksit (NKO) saf bitümle karıştırılarak, elde edilen modifiye bitümün reolojik özellikleri incelenmiştir. 70/100 penetrasyona sahip saf bitümlü bağlayıcıya, %1ALY+%1NKO, %2ALY+%2NKO ve %3ALY+%3NKO ağırlık oranında ilave edilerek, tüm numunelerin penetrasyon, yumuşama noktası, parlama noktası, dinamik kesme reometresi (DSR) ve dönel ince film halinde ısıtma deneyleri (RTFOT) uygulanmıştır. RTFOT ile yaşlandırılan numunelere yine penetrasyon, yumuşama noktası ve DSR deneyleri uygulanmış, RTFOT+PAV (basınçlı yaşlandırma kabı) ile yaşlandırıldıktan sonra da kiriş eğme reometresi (BBR) deneyleri uygulanarak, bitümlü bağlayıcıların reometre özelliklerindeki değişim gözlemlenmiştir. ALY ve NKO'nun bitümün elastik davranışını bir miktar azalttığı, yüksek sıcaklıklarda tekerlek izine karşı direnci az da olsa düşürdüğü görülmüştür. Performans seviyesini yaşlanmadan önce PG64-28 sınıfında sağlasa da, yaşlandıktan sonra yine şartname sınırları içerisinde kalarak PG70-34 sınıfına değişmiştir. Sonuçta, katkı ilavesinin bitümlü bağlayıcının daha esnek hale gelmesini sağladığı, sıcaklığın düşük olduğu iklim koşullarına sahip bölgelerde ALY ve NKO ile modifiye edilen bitümlü bağlayıcıların kullanılabilir olduğu belirlenmiştir.