Online seslifoto (OSF) yöntemiyle üniversite öğrencilerinin tasavvuf anlayışını keşfetmek

Bu çalışmada araştırmacı, Online Seslifoto (OSF) yöntemiyle Türkiye’de yardım meslekleriyle ilgili bölümlerde (ilahiyat/İslami ilimler, PDR, sosyal hizmet, hemşirelik, tıp vb.) okuyan öğrenciler ile belirtilen bölümler dışında farklı bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin tasavvuf konusundaki algılayışlarını kendi biricik perspektiflerinden inceleyerek keşfetmeye çalışmıştır. Araştırma, öğrencilerin tasavvufa dair anlayış ve algılayışlarını, ortaya çıkacak ana temalar yoluyla farklı bölümler arasında karşılaştırma yaparak ortaya koyma amacıyla nitel olarak kurgulanmıştır. Nitel çalışmanın yanında nicel bazı sorularla da öğrencilerin tasavvuf anlayışlarının kaynağı, dindarlık ve maneviyat düzeyleri ile tasavvuf eğitimine dair görüşleri incelenmiştir. Araştırmaya toplam 409 üniversite öğrencisi katılmış, 69 kişi verilerinin araştırmada kullanılması için onam vermediğinden, 23 kişi ise verisi yeterli kriterleri taşımadığından nihai olarak 103 erkek 214 kadın toplam 317 kişi ile veri analizi yapılmıştır. Tüm katılımcılardan elde edilen temalar doğrultusunda toplam 21 ana tema oluşmuştur. En önemli ana temalar ve oranları şöyle olmuştur; hoşa giden duygular: Huzur, aşk, sevgi (%25,86, n=82), âlemde Allah’ı görme ve O’nunla iletişim, her şeyin bize O’nu hatırlatması, döngü, bizi rabbe ulaştırır (%25,86, n=82), rabbe bağlılık, yakınlık, O’na duyulan sevgi-ilahi aşk, tevekkül, kendini O’na adama, O’nda yok olma (%22,08, n=70), anlam arayışı, ruhi doyum, farkındalık, hassas bir süreç, maneviyat (%19,55, n=62). Çalışma sonucunda öğrencilerin tasavvufla ilgili olumlu bir anlayış ve algılayışlarının olduğu, tasavvufu; sağlıklı, derin anlamları olan olumlu kelime, kavram, düşünce ve fotoğraflarla ifade ettikleri görülmüştür. Öğrenciler tasavvufu dile getirirken daha çok olumlu duygu ifade eden kelimeler kullanmışlardır. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre aldıkları eğitimin de etkisiyle yardım meslekleri ile ilgili olan bölümlerde okuyan öğrencilerin tasavvufu diğer bölümlerde okuyan öğrencilere göre daha fazla duygu içeren temalarla ifade ettikleri görülmüştür. Sonuçlar, ortaya çıkan ana temalar yoluyla karşılaştırılmış, yardım meslekleriyle ilgili bölümlerde okuyan öğrenciler ile diğer bölümlerde okuyan öğrenciler arasındaki farklılıklar ele alınmıştır. Araştırmacının bir amacı da sonuçları ilahiyat/İslami ilimler fakülteleri, ruh sağlığı uzmanları, eğitimci, öğrenci ve ilgili kuruluşların yöneticileriyle farklı yollarla (ör., konferans, seminer, makale) paylaşmaktır. Böylece tasavvuf gibi önemli bir kavram ve olguya dair öğrencilerin anlayışlarının bilimsel olarak daha iyi anlaşılmasını, bu kavram ve olguyla ilgili olası meselelerin daha etkili bir şekilde ele alınmasını ve bu kavramın genel eğitim ve insanlara yardım/hizmet gibi alanlarda genel iyilik halini ele almada kullanılmasını sağlamaya katkıda bulunmaktır. Araştırmacı bu çalışma için etik kurul izni almıştır.