Ontolojik güvensizliğin sosyopolitik yansımaları: Türkiye'de 6 Şubat depreminin devlet/toplum ilişkilerine olan etkileri

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler, Kahramanmaraş ve Hatay başta olmak üzere 11 ili etkilemiş, ülke tarihinin en yıkıcı doğal afeti olarak kayıtlara geçmiştir. Kamuoyunda "asrın felaketi" olarak adlandırılan bu deprem ülke genelinde derin izler bırakmıştır. Depremin yıkıcı etkisinin sebep olduğu travmalar, bireylerin ve toplumun güvenlik algıları, siyasal tercihleri ve devlete olan bakış açıları üzerinde belirleyici olmuştur. Bu çalışma, Kahramanmaraş merkezli depremlerin Türkiye'de devlet-toplum ilişkileri üzerindeki etkilerini ontolojik güvenlik teorisi kapsamında analiz etmektedir. Araştırmanın temel amacı, Uluslararası İlişkiler disiplininde henüz yeni olan ontolojik güvenliğin kuramsal çerçevesini depreminin mağdurlarına uygulanacak olan anket aracılığı ile sahada test etmektir. Bu kapsamda güvenlik kavramının sosyal, siyasal ve psikolojik boyutu ele alınmış ontolojik güvenlik teorisinin kuramsal temelleri açıklanmıştır. Araştırma, nitel ve nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntemle yürütülmüş olup araştırmanın evreni, 6 Şubat 2023 depreminden doğrudan etkilenen illeri kapsamaktadır. Ankete katılan toplam 1.517 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi için SPSS-26 paket programı kullanılmıştır. "Kaygı", "Korku", "Kimlik ve yabancılaşma", "Rutin" ve "Ontolojik güvenlik için sosyal kurumların sağlayıcısı olarak devlet" şeklinde belirlenen beş ana değişkene ilişkin oluşturulan anket sorularında beşli likert ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, frekans tabloları aracılığı ile faktör analizi, korelasyon analizi, t-testi ve ANOVA analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, depremin neden olduğu toplumsal travma sonrası, bireylerin güvenlik ihtiyaçları yalnızca fiziksel güvenlikle sınırlı kalmamış; aynı zamanda aidiyet hissi, rutin ve düzen arayışı, kimlik ve süreklilik duygusu gibi varoluşsal unsurları içeren ontolojik güvenlik boyutunu da kapsamıştır. Devletin koruyucu rolü, depremden sonra güvenlik ihtiyacının yeniden tesis edilmesinde belirleyici bir unsur olarak öne çıkmıştır. Ontolojik güvensizliğin politik davranışlarda statükocu bir eğilime yol açtığı ve kriz ve travma dönemlerinden sonra bireylerin değişimden ziyade var olan düzenin sürdürülmesinden yana olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, bu araştırma ontolojik güvenlik yaklaşımını 6 Şubat 2023 depreminin saha verileriyle test ederek, güvenlik çalışmalarına katkı sunmaktadır.