Ooferektomize rat endometriyozis modelinde melatonin doz ve süre çalışması

AMAÇFarklı dozlardaki melatonin tedavilerinin ooferektomize rat endometriyozis modelinde oluşturulan endometriyotik odaklar üzerinde regresyon yapıcı etkisinin gösterilmesi; antioksidan bir enzim olan süperoksit dismutaz (SOD), anjiogenez faktörü olan vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) ve lipid peroksidasyonunun atık ürünü olan malondialdehit (MDA) seviyelerine olan etkisinin araştırılması.PLANProspektif, randomize, kontrollü deneysel çalışmaBİRİMYeditepe Üniversitesi Deneysel Tanı ve Araştırma Merkezi (YÜDETAM)HAYVANLAR33 adet, dişi, gebe olmayan, nulligravid, Spraque-Dawley albino ratGİRİŞİMLEROoferektomize edilen 33 adet ratın otolog endomiyometriyal dokuları rat batın duvarında oldukça vasküler olan abdominal peritoneal yüzeye transplante edilerek endometriyotik lezyonlar oluşturuldu. Östradiol tedavisi birinci operasyonda başlatıldı ve çalışma sonuna kadar devam ettirildi. İndüksiyon operasyonundan 2 hafta sonra ikinci operasyon yapıldı ve endometriyotik lezyonlar değerlendirildi. Bu dönemde ratlar 1 adet kontrol grubu ve farklı dozlarda melatonin tedavisi alacak şekilde (10 mg/kg/gün ve 20 mg/kg/gün) iki adet tedavi grubuna raslantısal olarak ayrıldı. Melatonin tedavisi başladıktan 2 hafta sonra üçüncü operasyon yapıldı ve endometriyotik lezyonlardaki küçülme derecesi kaydedildi. Tedavi gruplarındaki lezyon regresyon oranları kontrol grubuna göre kıyaslandı. Bu operasyondan sonra melatonin tedavisi kesildi ve 6.hafta sonunda rekürrens durumlarının değerlendirilebilmesi için nekropsi operasyonu yapıldı. Tüm operasyonlarda endometriyal lezyonlardan histopatolojik skor değerlendirilebilmesi için biyopsi alındı ve biyokimyasal parametrelerin değerlendirilebilmesi için 1 ml peritoneal sıvı örneği alındı.TEMEL SONUÇ KRİTERLERİEndometriyotik lezyonların volüm - histopatolojik skorlarının değerlendirilmesi; peritoneal sıvıda SOD, VEGF ve MDA değerlerinin ölçülmesiBULGULAROn mg/kg/gün melatonin alan grupta indüksiyon sonrası ilk biyopside ortalama lezyon volümleri milimetrik olarak 98.8±17.2 (SEM), ikinci biyopside 54.1±15.6 (SEM) ve üçüncü biyopside 42.8±10.5 (SEM) olarak ölçüldüYirmi mg/kg/gün melatonin alan grupta ise indüksiyon sonrası ilk biyopside ortalama lezyon volümleri milimetrik olarak 108±17.5 (SEM), ikinci biyopside 25.8±3.6 (SEM) ve üçüncü biyopside 32.7±6 (SEM) olarak ölçüldüGruplar arasında karşılaştırma yapıldığında melatonin tedavisi altındaki gruplarda (Grup1 ve 2) dördüncü ve altıncı hafta biyopsilerinde endometriyotik odak volümlerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı (p=0.001 ve p=0.001); dördüncü ve altıncı hafta batın yıkantı sıvısı örneklerinde MDA seviyelerinin kontrol grubunda, 10 mg/kg/gün melatonin alan gruba göre (Grup 1) anlamlı derecede az olduğu gözlendi (p=0.004 ve p=0.03).Gruplar kendi içlerinde değerlendirildiklerinde ise;?Melatonin ile tedavi edilen gruplarda (Grup1 ve 2) lezyon volümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptandı (p=0.001 ve p=0.001).?On mg/kg/gün melatonin grubunda melatoninin kesilmesinden sonra istatistiksel olarak anlamlı derecede SOD aktivitesinde azalma saptandı (p=0.001).?Kontrol grubunda altıncı hafta batın yıkantı sıvısı örneklerinde dördüncü hafta örneklerine göre SOD aktivitelerinde anlamlı sayılacak derecede azalma (p=0.02), MDA seviyelerinde ise anlamlı sayılabilecek derecede bir artış olduğu gözlendi (p=0.02).SONUÇMelatonin tedavisi ratlarda endometriyotik lezyonların regresyonuna yol açmaktadır. Bu etkinin yüksek doz melatonin tedavisi uygulandığında istatistiksel anlamlılıkta olmasa da düşük doz tedavisine göre daha belirgin olabileceği gösterilmiştir.ANAHTAR KELİMELEREndometriyozis, rat, deneysel endometriyozis modeli, melatonin