Oralhan Bökey'in "Jetim Bota" adlı hikayesindeki birleşik fiiller: Art ve eş zamanlı bir inceleme

Birleşik fiil, bir ya da daha çok ad veya eylemin bir araya gelerek kendi anlamlarından soyutlanıp beraber yeni bir anlam ortaya çıkardıkları söz öbekleridir. Yazı ve konuşma dilinde sıklıkla kullanılan bir dilbilgisi kategorisi olduğundan mütevellit, aktarılanı tam mânâsıyla anlayabilmek ve ayrıntılı olarak tasvir edebilmek için kullanılan bu fiil türü önemini korumaktadır. Bu nedenle birleşik fiil öbekleri kapsamında inceleme yapılmıştır. Kazak yazar Oralhan Bökey'in Jetim Bota adlı hikâyesi transkribe edilerek Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Bu hikâyedeki birleşik fiil öbekleri ve işlevleri tespit edilmiştir. Tespit edilen birleşik fiillerle sınırlı olan bu çalışmada, bu fiillerin art zamanlı biçimleri incelenmiştir. Çalışma, eş zamanlı, yani dildeki bir kelimenin durağan bir hâlde olduğu durumu Kazak Türkçesi ile sınırlandırılarak yapılmıştır. Art zamanlı yani, bir kelimenin gelişme ve değişme hâlinin zaman içerisindeki tespitle belirlenebilecek olan incelemeler, Türk dilinin tarihî dönemlerindeki biçimlerinden tümceler şeklinde tespit edilmiştir. Ayrıca, bu çalışmada Kazakistanlı yazar Oralhan Bökey'in kullandığı ve Kazak Türkçesi dilbilgisi kategorisinde yer almayan, kendi dönemine, yaşadığı yere ve üslubuna özgü denilebilecek bir birleşik fiil öbeği içerisinde yer alan biçimbirimler de tespit edilmiştir.