Comparative linquistics
114 theses under this subject heading
Türkçe ve Macarcanın yapım eklerinin karşılaştırılması
Türkçe ve Macarca arasındaki köken ilişkisi, yüz yılı aşkın bir süredir tartışılmakta olan bir meseledir. Türkçeden Macarcaya geçmiş birçok kelimenin varlığı bilinmekle beraber, iki dil arasındaki ilişkinin sırf kelime alışverişi düzeyinde mi kaldığı, yoksa yapısal ortaklık ve etkileşimlerden mi ileri geldiği meselesi henüz yeterince aydınlatılabilmiş değildir. Tarihin farklı dönemlerinde Macarların çeşitli Türk topluluklarıyla -Hazarlar, Avrupa Hunları, Peçenekler ve Osmanlılar- çok sıkı ilişkileri olmuş ve bu ilişkiler tabii olarak dile de yansımıştır. Ural-Altay dil ailesi teorisi ortaya atıldığında her iki dilin aynı dil ailesine mensubiyeti ileri sürülmüşse de zamanla bu görüş bırakılarak Ural ve Altay'ın iki farklı dil ailesi teşkil ettiği görüşü kabul edilmiş, böylece Türkçe ve Macarca farklı dil aileleri içinde değerlendirilmeye başlanmıştır. Türkçe ile Macarca arasındaki benzerlikler tarihsel yakınlıklardan dolayı meydana gelen bir ödünçleme mi, yoksa bu iki dil gerçekten aynı kökenden mi geliyor? Bu hususla ilgili yapılacak her yorum, kanıt gerektirir. Bunun için de karşılaştırmalı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Her iki dilin eklemeli bir yapıya sahip olması, öncelikle iki dil arasındaki ek karşılaştırmalarının ne kadar önemli olduğu gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu amaçla tezde, Türkçedeki yapım ekleri ile Macarcadaki yapım ekleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar, tanıklar eşliğinde yapı ve işlev boyutuyla tartışılmaya çalışılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Türkçe, Macarca, yapım ekleri, dil aileleri, Ural-Altay
A preliminary classification of Sauzini
Sauzini which is spoken by approximately 1000 inhabitants in the Yesilova town in Kastamonu is a spoken language which has not been studied up to now. The existence of this language which has no any written materials or sources can be explained by having a closed society and their pereference of living as an isolated society that is far away from other cultures. Nevertheless having a closed society also makes to be informed about their language difficult. In this study, by making a preliminary classification of Sauzini, its placement in linguistics study and making a record about this language are aimed at. In this study, it is purposed to question the place of Sauzini by comparing it with Indo-European languages by revealing that Sauzini is an Indo-European language and make an overall linguistic outline which also includes typological classification of Sauzini. In this thesis glottostatistic and glottochronologic methods are adopted and Sauzini is compared with English which is the member of Gernmanic Laguages of Indo-European Language family, and four Iranian languages which two of them are from Northwestern and the other two are from Southwestern based on Swadesh word list. The results obtained show that Sauzini has close relation with these languages acoording to the common words furthermore it also has numerous different features according to the phonetic equvalances. It is allaged that Sauzini is a part of independent language group which sperated from West-Iranian languages in a date after Zazaki and Kurmanji but before Persian and Baḵtiāri. Key Words: Sauzini, Iranian Languages, Indo-European Language Family, Comparative Linguistics, Glottochronology, Phonetic Equvalences.
Standart Türkçe ve standart Çuvaşçada ad yan cümleleri
İki farklı ifade, birtakım biçimbilgisel ya da sözdizimsel yöntemler kullanılarak birleştirilebilmektedir. Cümlelerin birleşmesiyle birlikte, cümle yapıları, birtakım yönetim ve bağlama ilişkileri bakımından farklılaşabilecekleri gibi bazen her iki ifade de temel yapılarını koruyabilmektedir. Bazı dillerde de tipolojik olarak, cümle birleşmelerinde cümleler temel formlarını korumaktadır. Cümle birleşmelerinde özel bağlaçlar-edatlar kullanılabildiği gibi, bazı durumlarda herhangi bir biçimbirimine ihtiyaç duyulmadan da cümle birleşmeleri mümkün olabilmektedir. Bir biçimbirim aracılığıyla yapılan cümle birleşmelerinde ise adlaştırma işlemi devreye girmektedir. Adlaştırma işlemi iki farklı çıktı üretebilmektedir. Bunlar genel olarak sözdizimsel ve sözlüksel adlaştırmalardır. Bu çalışmada da Standart Türkçe ve Standart Çuvaşçadaki adlaştırmalar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Bu dillerdeki sözlüksel ve sözdizimsel adlaştırma türleri birbirinden ayrıldıktan sonra sözdizimsel adlaştırmalar / ad yancümleleri, biçim-sözdizim ara yüzü bağlamında incelenmektedir.
Yabancılara Türkçe öğretimi kapsamında Uygur öğrencilerin /kursiyerlerin Türkiye Türkçesi öğrenirken karşılaştığı dilbilimsel sorunlar
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada Uygur öğrenci/kursiyerlerin Türkiye Türkçesi öğrenirken karşılaştıkları dilbilimsel sorunlar ele alınmaktadır. Bu çalışmada; Uygur öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenirken karşılaştıkları dilbilimsel sorunlar ele alınırken öncelikle konu ve amaç ortaya konulmuş, araştırmanın yöntemi belirlenmiş daha sonra bilimsel veriler ışığında derinlemesine inceleme yapılmıştır. Birinci bölümün ilk kısmında; Uygur tarihine yer verilmiş, Uygur kültür ve medeniyeti ile edebiyatına değinilmiştir. İkinci kısımda; Uygurların yakın tarihi ele alınmış, bazı göç olayları incelenmiş ve bunlardan Türkiye'ye gelenlerin durumları bazı yönleriyle ele alınmıştır. Üçüncü kısımda; Uygur Türkçesinin diğer Türk Lehçeleri arasındaki yeri belirtilmiş, Uygur Türkçesinin tarihi süreçlerine değinilmiştir. Dördüncü kısımda; günümüzde Çin sınırları içinde özerk bir yapı olan Doğu Türkistan'ın bugünkü durumu ele alınmıştır. İkinci bölümde; Yeni Uygur Türkçesi grameri ana hatlarıyla ortaya konmuştur. Yeni Uygur Türkçesi ile Türkiye Türkçesi ses ve biçim (morfoloji) yönünden karşılaştırılmıştır. Benzer ve ortak kelimelerin örneklerle gösterildiği bu bölümde ayrıca Uygur Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki yakınlığın derecesi ortaya konularak üçüncü bölüme esas oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde; Türkçe öğretim merkezlerinde; FSMVÜ-TÜMER'de 3 yıl (2013-2016) ve İSU-TÜRKMER'de 3 yıl (2017-2020) ve özel eğitim kurumlarında olmak üzere yaklaşık 8 yıl zarfında 100 Uygur ve Türk soylu öğrenci/kursiyerin sözlü ve yazılı sınavlarından derlenen materyaller tasnif edilerek dilbiliminin temel inceleme alanlarında; ses bilgisi, biçim bilgisi, sözcük bilgisi ve ifade olanakları bakımından incelenerek ortaya konmuştur. Bu değerlendirmede yalancı eşdeğerlik özelliğine sahip kelimelerden kaynaklanan yanlışlar, benzer kelimelerin karıştırılması ve yanlış yazılması ve diğer ifade hataları ayrı ayrı sınıflandırılarak örnekler üzerinde gösterilmiştir. Sonuç kısmında Uygurların Türkçe öğrenirken karşılaştığı sorunların temelinde Uygur Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki ortak kelime, deyim ve ifadelerin her zaman aynı anlamda olmadığı gerçeğinin olduğu ve öğretim esnasında bu durumun üzerinde gerektiği kadar durulmadığı sonucuna varılmıştır. Bu sorunların giderilmesine yönelik olarak öğretici ve okul tarafından dikkate alınması gereken bazı hususlar önerilmiştir.
Nurettin Albayrak'ın Türkiye Türkçesinde Atasözleri Sözlüğü ile Manzûme-i Durûb-ı Emsâl, Durûb-ı Emsâl ve Atalar Sözü Risalelerindeki atasözlerinin karşılaştırılması (Değerlendirme ve dizin)
Atasözü, atalardan günümüze ulaşan, onların yüzyıllar süren gözlem ve deneyimlerine dayanan düşüncelerini öğüt ve yargı biçiminde nakleden anonim, kısa, özlü ve kalıplaşmış sözdür. Bulunan en eski yazılı Türkçe metinlerden itibaren hemen her eserde bulunan atasözleri üzerine pek çok derleme hazırlanmıştır. Bu çalışmada Hıfzî'nin 1728-30 yıllarında kaleme hazırladığı Manzûme-i Durûb- ı Emsâl, Ahmed Vacid'in 1858'de yayımlanan Durûb-ı Emsâl ve Haşim Veli'nin 1926'da basılan Atalar Sözü risaleleri ile Nurettin Albayrak'ın 2009'da yayımlanan Türkiye Türkçesinde Atasözleri sözlüğü ele alınmıştır. Adı geçen eserlerdeki atasözleri karşılaştırılmış, 18. yüzyıldan günümüze atasözü kayıtlarının ve atasözü derlemeciliğinin gelişimi izlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın Giriş bölümünde atasözünün tanımı ve özellikleri açıklanmış, atasözleri hakkında temel eserlere değinilmiş, Türkiye'de ve Türk cumhuriyetlerinde atasözü araştırmalarının tarihi üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde çalışmada ele alınan eserler ve bu eserlerin yazarları tanıtılmıştır. İkinci bölümde Türkiye Türkçesinde Atasözleri esas olmak üzere atasözleri karşılaştırılmış söz ve söz dizimi farklılıkları belirtilmiştir. Sonuç, Dizin, Kaynaklar ve Ekler ile çalışma tamamlanmıştır.
Ibn Cinni ve İnbu'l Enbariye göre nahiv usül ilmi
There is no doubt that there is a strong relevance and a strong connection between nahiv and nahiv sciences. Because nahiv scholar speaks in language rules, nahiv style refers to the reasons and sources of these rules. Before this, it was confirmed that both nahiv and nahiv were known in the district long before that dozens of scientific studies were expected in this area. The study takes the front word, introduction and three parts. He viewed the importance of first-class nahiv science, why and the language of religion.
Yeni Uygur Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki yalancı eş değerler
Bu tezde, Yeni Uygur Türkçesi ve Türkiye Türkçesi yalancı eş değer kelimeler bakımından eş zamanlı olarak karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma yapılırken, Emir Necipoviç Necip'in hazırladığı, İklil Kurban'ın Rusçadan Türkçeye çevirisini yaptığı Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü ve www.tdk.gov.tr adresindeki Güncel Türkçe Sözlük esas alınmıştır. Tez, "Giriş", "İnceleme" ve "Sonuç" bölümlerinden oluşmaktadır. Tezin "Giriş" bölümünde çeviri ve aktarma terimleri açıklanmış; lehçeler arasındaki aktarma sorunlarına değinilmiş; eş değerlik, eş anlamlılık ve eş seslilik tanımları yapılmış; Yeni Uygur Türkçesinin ses özelliklerine yer verilmiş; yalancı eş değerlik ile ilgili literatür taraması yapılmış ve tezin amacı, kapsamı ve yöntemi belirlenmiştir. "İnceleme" bölümünde tespit edilen kelimeler "Tam Yalancı Eş Değerler" ve "Kısmi Yalancı Eş Değerler" olmak üzere iki ana başlık altında ele alınmıştır. Her iki bölüm altında da tespit edilen kelimeler köken, ses değeri ve tür olarak farklı alt başlıklar altında sınıflandırmaya tabi tutulmuşlardır. Tezin "Sonuç" bölümünde ise çeşitli tespitlere ve önerilere yer verilmiştir.
Çağatay Türkçesi ve Özbek Türkçesindeki isim varlığı üzerine bir inceleme
Çağatay Türkçesi, 15. yüzyıl başlarından 20. yüzyıl başlarına kadar Orta Asya'da yaşayan Türkler tarafından kullanılan yazı dilinin adıdır. Bu yazı dili bugün Özbek Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesi olarak varlığını devam ettirmektedir. Bu çalışmada Çağatay Türkçesi ile onun devamı olarak görülen Özbek Türkçesinde kullanılan isim varlığı karşılaştırılmış ve bu isim varlığının hem ses bilgisi, hem şekil bilgisi hem de anlam bilgisi özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Tezde ayrıca 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadarki süreçte Türkçenin gelişmesine bağlı olarak Özbek Türkçesinde kullanımdan düşen isimler ile Çağatay Türkçesinde kullanılmadığı halde Özbek Türkçesinde kullanılmaya başlanan isimlerle ilgili tespitlere de yer verilmiştir. Bu tez için eserler üzerinden bir tarama yapılmamış, çalışma daha önce yayınlanmış sözlükler üzerinden yapılmıştır. Çağatay Türkçesi için Suat Ünlü tarafından 2013 yılında yayınlanan "Çağatay Türkçesi Sözlüğü"ile Özbek Türkçesi için Emek Üşenmez, Saidbek Boltabayev ve Gülşah Tuğlacı'nın 2016 yılında yayınlamış oldukları "Özbekçe-Türkçe Sözlük" adlı eserler kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çağatay Türkçesi, Özbek Türkçesi, İsimler, Anlam Değişmeleri
Ka'b b. Züheyr'in Kasîde-i Bürde'sinin şarihi meçhul Türkçe şerhleri (İnceleme–metin)
Arap edebiyatında "Kasîde-i Bürde" adıyla anılan iki şiir bulunmaktadır. İlki Kaʿb b. Züheyr'in Hz. Peygamber'i hicvettiği bir şiirin ardından affına vesile olması için yazdığı "Bânet Suʿâd" cümlesiyle başlayan kaside; ikincisi ise ondan yaklaşık altı asır sonra yaşamış olan Busîrî'nin felçli bedeninin şifa bulması ümidiyle kaleme aldığı kasidedir. Ka'b bin Züheyr'in "Kasîde-i Bürde"'sine yapılan şarihi meçhul Türkçe şerhleri tespit ve incelemeyi amaçladığımız bu çalışmada; Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi, numara 2132/2 ve Süleymaniye Kütüphanesi Mehmed Sefayihi, numara 15'te kayıtlı iki şerhin transkripsiyonu yapılmıştır. Giriş ve iki ana bölümden oluşan çalışmada öncelikle "Kasîde-i Bürde" adıyla anılan iki kaside karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın 1. Bölümünde Ç ve S nüshalarının imla, şekil, dil ve üslup özellikleri ile şerh usulü incelenmiş, şerhlerdeki kelime ve kavramların mukayeseli sözlüğü hazırlanmıştır. Çalışmanın 2. Bölümünde ise metinlerin hazırlanmasında takip edilen yol açıklanarak Ç ve S nüshalarının transkripsiyonlu metni verilmiştir. Çalışmanın sonucunda "Kasîde-i Bürde" adıyla anılan iki kaside arasındaki farklar ortaya konulmuş ve Ka'b b. Züheyr'in "Kasîde-i Bürde"sine yapılan şarihi meçhul iki Türkçe şerh bilim dünyasına kazandırılmıştır.
Türkçe gibi edatı ve Kazakçadaki işlevsel karşılıkları
Türkçe kaynaklarda son çekim edatları olarak bilinen sözcükler farklı dilbigisel işlevleri karşılarlar. Son çekim edatları, söz diziminde farklı işlevleri yerine getirirken, yeni sözlüksel anlamların ortaya çıkmasına da yararlar. Çok yaygın kullanımı olan edatlardan biri de bu tezin konusunu oluşturan gibidir. Bu tezin konusu gibi edatının işlevlerini derlemden hareketle belirlenerek, Kazakça eşdeğerleriyle karşılaştırmaktır. Bu amaçla bir taraftan gibi biçiminin Kazakçaya nasıl çevrildiği diğer taraftan da Kazakçada benzerlik yapılarının Türkçede nasıl karşılandığını ortaya koymaktır. Böylece iki kardeş dil arasında benzerlik ifade eden gibi ve eşdeğerleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş olacaktır. Çalışmanın Türkçe gibi edatının Kazakçada nasıl karşılandığını görmek için Orhan Pamuk'un Beyaz Kale romanı ve Kazakça çevirisinden, Kazakça benzerlik ifade eden biçimlerden hangilerinin gibi ile karşılandığını belirlemek için de Muhtar Awezov'un Abay Yolu I adlı romanı ve Türkçe çevirisinden yararlanılacaktır. Kazakçada gibi edatı kullanılmaz. İncelediğimiz metinlerde Türkçe gibi'ye işlevsel olarak Kazakçada siyaḳtı, tärizdi, uḳsas, ekleşmiş olan -dAy edatı ve –şA eki karşılık gelmektedir. Anahtar Sözcükler: Gibi, tärizdi, siyaḳtı, uḳsas, -dAy, -şA, Abay Yolu I, Beyaz Kale, Türkçe, Kazakça, Edat, Karşılaştırmalı İnceleme,
Apologizing in Turkish and Korean: A cross-cultural study
This study investigates the apology strategies of native speakers of Turkish (NTR) and native speakers of Korean (NKR) in varying social situations in terms of social distance, social dominance and the severity of the offense. The study further aims at examining the similarities and differences in the apology strategies of NTR and NKR. The data of the study are collected through the use of a written discourse completion test (DCT) which consists of sixteen situations, twelve of which include different social situations and four of which include filler situations to prevent the participants from giving automatic answers. The analysis of the findings is done manually, and the apologies of the speakers are coded. The apology taxonomy of Hatipoğlu (2012) which is the modified version of the apology strategies of Cohen & Olshtain (1983) is adapted and used for the coding of the data. Later, the percentages of the apology strategies used by NTR and NKR are calculated for running descriptive statistics of the findings. The study tries to explain the differences and similarities of the apology strategies in the light of Hofstede's cultural dimensions (1981, 2001) and Politeness Theory (1987). The results of the study reveal that both speaker groups use explicit expression of apology commonly, however it was also observed that NKR use the strategy of explanation only when the addressee is in a hierarchically equal or lower position.
Zur Rolle von Emotionen bei der Gestaltung von Nachrichten anhand von Zeitungsberichten aus der Türkei
Undoubtedly, the most importent feature that distinguishes human being from other livings things in the universe is having emotions. Emotions are the essential building stones which exist in every phase of life and contribute to human being in terms of understanding and interpreting life. In this exhibited work, cognition and emotion are examined as the items that complete each other in the process of detection and it is claimed that they have a strong connection between them. Then , the information is given about the concept of "Infotainment" which can be translated into Turkish as "Eğitlence" and it has been shown up recently. Finally , the findings obtained fron the analysis of the news examined in terms of form and content are probed by asking questions at the starting point of the research.
Ukrayncadaki Türkçe alıntılar üzerine bir inceleme
Bu tez çalışmasında Ukrayncadaki Türkçe alıntılar ve onların etimolojik incelemesi yapılmıştır. Bu doğrultuda hazırlanan çalışma: Giriş, Sözlük ve Sonuç olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Tezin Giriş bölümünde Ukrayna-Türkiye tarihi ilişkilerine yer verilmiştir. Sözlük bölümünde, Ukrayn dilinde bulunan Türkizmler ve onların etimolojisi yazılmıştır. Temel kaynağımız Ukrayncanın 6 ciltlik etimolojik sözlüğüdür: Etımologiçnıy Slovnık Ukrayinskoyi Movı. Bu kaynaktan Türk yazı dillerinden Ukrayncaya alıntılanmış sözler araştırmış ve dolayısıyla sadece kaynak dil değil, aracı dil olan bu yazı dillerinden alıntılanmış Türkçe kökenli olmayan sözler de çalışmaya dahil edilmiştir.
Osmanlı Türkçesinin Arapça alıntılarındaki ses ve anlam değişmelerinin klasik Arapçayla karşılaştırmalı incelemesi
Bu tez çalışmasında Ferit Devellioğlu'nun 2015'te yeniden yayımlanan Osmanlıca- Türkçe Ansiklopedik Lûgat adlı eserinde tespit edilen ve Osmanlı döneminde Arapça köklerden ve Arapça kurallarına göre türetilmiş yeni sözler, yeni anlamlar kazanmış ya da orijinal şekillerine göre ses farklılarıyla Osmanlı Türkçesinde kullanılmış olan Arapça sözler karşılaştırmalı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu tez çalışması, Giriş ve Sonuç bölümleri hariç iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; Arapça ile Türkçenin köklü dil ilişkileri ve Osmanlı Türkçesi dönemindeki Arapça etkisinin yanı sıra Arap dilinin ait olduğu dil ailesi, ilk yazılı belgeleri, standart konuşma dilleri ve standart yazı dili (Klasik Arapça), Klasik Arapçanın ses özellikleri ve Arap alfabesi hakkında bilgiler verilmiştir. Bunun yanında Türk dilinin ait olduğu dil ailesi, ilk yazılı belgeleri, tarihî ve çağdaş Türk yazı dilleri, Osmanlı alfabesi ve ses özellikleri hakkında da bilgiler verilmiştir. Diğer iki bölümde ise; Arapça alıntılarda gelişen yeni anlamlar ile ses değişiklikleri ve Osmanlı Türkçesinde Arapça köklerden ve Arapça kurallara göre türetilmiş, ancak Arapçada bulunmayan örnekseme yoluyla türetilen sözler Klasik Arapçayla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise; bu inceleme sonucunda elde edilen bilgiler tahlil edilmeye ve açıklanmaya çalışılmıştır.
Türkiye Türkçesi ve Başkurt Türkçesinin karşılaştırmalı söz dizimi
Çalışmamızın birinci bölümü olan "giriş" bölümünde Başkurt kelimesinin tarihteki yeri, Başkurt tarihi ve kısa dil bilgisi verilmiştir. Başkurt Türkçesi ve Türkiye Türkçesi söz dizimi çalışmalarına yer verildikten sonra incelemede uygulanan yöntem açıklanmıştır. "İnceleme" bölümünde ise; Türkiye Türkçesinde ve Başkurt Türkçesinde kelime grubu, cümle ve ögeleri, cümlenin türleri olmak üzere üç ana başlık belirlenmiştir. Her iki lehçenin söz dizimi anlayışını ortaya koymak amacıyla her bölümde Türk ve Başkurt gramercilerin görüşlerine yer verilmiştir. Daha sonra çalışmalardaki genel terim eğilimi tespit edilmiştir. Çalışmamızda en fazla kullanılan terim tercih edilmiştir. Bu sayede, çalışmamızda sadece söz dizimi yapılarının değil aynı zamanda bu iki lehçenin söz dizimi anlayışlarının da çerçevelerini belirlemeye çalışılmıştır. Her iki lehçede de taradığımız edebi eserlerden örnekler belirlenmiş ve konunun genel özellikleri ortaya konulmuştur. Daha sonra konunun benzerlik ve farklılıkları karşılaştırmalı biçimde her konunun sonunda ortaya koymaya çalışılmıştır. Çalışmadan elde ettiğimiz genel değerlendirmeler "sonuç" bölümünde verildi.
Türkçe ve Korece'nin karşılaştırmalı yapıya göre Korece öğretim sırası ve öğretim faktörleri
Türkçeye göre etkili Korece öğretimi araştırması yapmak için Anka-ra Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi'nin 1.sınıftan 4.sınıfa kadar olan öğrencilerinin verileri ile karşılaştırmalı yapıya göre öğretim sırası ve öğretim fak-törleri araştırılmıştır. Bunun için iki dil arasındaki özelliklere göre 1.'Türkçe ile aynı' yapı, 2.'Türkçede çoklu karşılıklı' yapı, 3.'Türkçe ile farklı' yapı, 4.'Türkçede bulunmayan'yapı, 5.'Korecede çoklu karşılıklı' yapı ve 6.'Türkçede bulunmayıp Korecede bölünmüş olan' yapı olarak Prator'un zor-luk hiyerarşisi modifiye edilip araştırılmıştır. Öğrenci verilerinden(yazı, test, anket) , zor-luk hiyerarşisi, Kore dilini ana dil konuşucu-larının değerlendirmelerinden hata önemi hiyerarşisi, ders kitaplarından öğretim içeri-kleri sıklık hiyerarşi ile derste genel kapsamlı ağırlık ve öncelik için hiyerarşiler önerilmiştir. Birleşik zorluk hiyerarşisinde en yüksek 6.'Türkçede bulunmayıp Korecede bölünmüş olan' yapı, hata önemi hiyerarşisinde en yüksek 2.'Türkçede çoklu karşılıklı' yapı, hata sıklık hiyerarşisi ve öğretim içeriği sıklık hiyerarşisinde ise en yüksek 5.'Korecede çoklu karşılıklı' yapı olarak öne çıkmıştır. Aynı zamanda 5. yapının, ağırlık ve öncelik açısından hiyerarşide en yüksekte olduğu ortaya çıkmıştır. Koreceyi anadili olarak konuşan kişilerin iletişimde an-laşılabilirlik açısından dilbilgisinden çok iletişimsel hata önemini değerlendirdiği an-laşılmıştır. Hiyerarşiler arasındaki korelasyon incelendiğinde sonuç olarak; ankette yer alan öğrenim psikolojik zorluğu ile birleşik zorluk hiyerarşisi arasında doğru orantılı yüksek bir korelasyon bulunmuştur. Ders kitaplarındaki öğretim içerikleri sıklık hiyerarşisi'nin derslerdeki önceliği iyi yansıttığı ve yazı zorluğu ile ters korelasyona sa-hip olduğu görülmüştür. Hata sıklığı, hata önemi ile tam tersi şekilde çok yüksek korela-syon gösterirken birleşik zorluk ile herhangi bir korelasyon göstermemiştir. Test zorluğu ile ağırlık arasında çok yüksek bir korelasyon görülmemiştir. Bununla birlikte birleşik zorluk hiyerarşisinin öğrenim psikolojik zorluğunu yansıttığı görülmüştür. Hata sıklığı arttıkça hata öneminin düştüğü ve hata sıklığı ile zorluk arasında herhangi bir bağlantı olmadığı doğrulanmıştır. Öğrencilerin, ders kitaplarında az görülen yapının içeriklerini yazıda kullanırken zorlandıkları anlaşılmıştır. Yüksek ağırlığı olan yapıların testte puanının düşük olduğu gözlemlenmiştir. Dolayısıyla, Türk öğrenciler için Kore dili öğretiminde öncelik ve ağırlık hiyerarşisi kurmak amacıyla çeşitli açılardan bir hiyerarşinin uygula-masının önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna dayanarak etkili öğretim sırası için çekim ekleri ve bağlantı ifadeleri araştırılmıştır. Çekim eklerinde önce Korece cümle yapısına göre sonra kullanım sıklığı (Korece ana dil konuşucuları derlemi), birleşik zorluk ve hata önemi hiyerarşileri ile önerilmiştir. Sonuç olarak -(이)에요((i)eyo) ve -입니다(imnida) ile başlayıp -습니다(sımnida), -아/어요(a/oyo), -지요(jiyo), -(으)ㄹ까요((ı)lggayo)?, -(으)세요((ı)seyo), -(으)십시오((ı)sipsio), -(으)ㅂ시다 ((ı)psida) öncelik sıralanması belirlenmiştir. Ağırlıkta -습니다(sımnida), -아/어요(a/oyo), -(으)ㄹ까요((ı)lggayo), -지요(jiyo), -(으)세요((ı)seyo), -(으)십시오((ı)sipsio) ve -(으)ㅂ시다((ı)psida) sırası görülmüştür. Çekim eklerinin ders öncelik sıralaması göz önünde bulundurulduğunda (으)ㄹ까요((ı)lggayo) çekim ekinin, düşük öncelik sırasında yer almakta olduğu görülmektedir. Ancak, ekin ilgili konu için önemi nedeniyle ilgili konu içinde öğretilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca, bağlantı ifadeleri için de kapsam-lı zorluk(sözdizimsel,semantik, karşılaştırmalı) ve kullanım sıklığı ve hata önemi hiyerarşilerine dayanarak bir öncelik sıralaması önerilmiştir. Sonuç olarak --지만(ciman), -고(go:yan yana koyma), -(으)면((ı)myon:koşul), -아/어서(a/oso:sebep), -는데(nınde:zaman), -(으)면서((ı)myonso), -고(go:sıra), -아/어서(a/oso:sıra), -(으)니까((ı)nigga:sebep) sırasına denk gelecek şekilde bir öncelik sırası saptanmıştır. Ağırlıkta 10.sıraya kadar -지만(ciman), -(으)면((ı)myon), -아/어서(a/oso:sebep), -(으)면서((ı)myonso), -고(go:yan yana koyulma), -는데(nınde), -고(go:sıra), -아/어서(a/oso:sıra), -도록(dorok) ve -(으)니/니까((ı)nigga:sebep) sırası ortaya çıkmıştır. Bağlantı ifadelerinin sırasında -(으)면((ı)myon), -아/어서(a/oso), -(으)면서((ı)myonso), -(으)려고((ı)ryogo), -(으)려면((ı)ryomyon), -(으)러((ı)ryo) ve -느라고(nırago) ifadelerinin ise derste öncelik sırasında düşük olmalarına rağmen ilgili konu için ağırlıklı öğretimlerinin gerekli olduğu görülmüştür. Etkili öğretim faktörlerini araştırmak için yapılan ankette, her dersi etkileyen un-surlar arasındaki bağlantısallık ve karşılaştırmalı yapıya göre ders unsurları da araştırılmıştır. Her karşılaştırmalı yapıya göre etkili olan sınıf faktörlerinin farklı olduğunu ve özellikle en çok Türkçe gereksinimi olan yapıların 3,1,6 sıralamasındaki yapılar olduğu görülmüştür. Ayrıca, her bir yapıda, öğrencilerin düşük ve yüksek puan gruplarına göre etkili olan sınıf faktörlerinde bir farklılık tespit edilmiştir. Dolayısıyla, her bir yapıda, öğrencilerin puanlarına göre başvurulacak olan sınıf faktörleri, etkili bir öğretim için farklı bir şekilde uygulanmalıdır. Sonuç olarak Türkçeye göre etkili Korece öğretimi için altı karşılaştırmalı yapıya göre hiyerarşiler kurulup etkili öğretim sırası ve öğretim faktörü belirlenmiştir. Özellikle öncelikte ve ağırlıkta en önemli olan 5.'Korecede çoklu karşılıklı' yapı ve birleşik zorlukta en yüksek sırada olan 6.'Türkçede bulunmayıp Korecede bölünmüş olan' yapı için etkili öğretim modeli ku-rulmasının çok acil ve önemli olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türkçe, Korece, Karşılaştırmalı Yapı, Sıklık, Zorluk Hiyerarşisi, Hata Önemi Hiyerarşisi, Öğretim İçeriklerinde Sıklık Hiyerarşisi, Öncelik, Ağırlık, Öğretim Sırası, Sınıf faktörleri, Öğretim Faktörleri
Türkiye'de konuşulan Arap lehçeleri -Karşılaştırmalı bir inceleme-
Türkiye'de yerleşik Arap vatandaşlarımızın konuştukları anadil Arapçaya ait lehçelerdir. Bu Arapça lehçelerini konuşan vatandaşlarımızın ataları M.Ö. II. yüzyıldan itibaren Arap yarımadasının kuzeyinden göç ederek Doğu ve güneydoğu Anadolunun verimli toprakları kabul edilen Mezopotamya'ya yerleşmişlerdir. Arap Tarihçilerinin el- Cezire olarak adlandırdıkları bu bölgenin önemli şehirleri Siirt-Muş-Diyarbakır-Mardin- Şanlıurfa ve Kilistir. İslāmi Fetihlerin genişlemesiyle Anadolu'ya gelen Arap varlığı zamanla artarak, Hatay bölgesini de içine alarak Adana ve Mersin illerimizin kırsalı dahil olmak üzere geniş coğrafyaya yayılmışlardır. Arapça Türkiye'de en çok konuşulan üçüncü dildir.Yüzyıllar boyunca birçok medeniyetlere ev sahipliği yapan Anadoluda çeşitli etnik guruplarla iç içe yaşayan Arap kökenli vatandaşlarımıza Türkiye Arapları da denilebilmektedir. Arap vatandaşlarımızın konuştukları Arapça sözlü kültür sayesinde yaşayabilmişse de çeşitli coğrafik ve sosyopolitik sebeplerden dolayı lehçelere ayrılmıştır. Günümüz koşulları nedenleriyle, yurdun çeşitli bölgelerine dağılmışlardır. Bu çalışmamızda Türkiye Araplarının konuştukları Arap Lehçelerinin dil ve üslup özellikleri, mevcut yazılı kaynaklardan elde edilen bilgiler incelendi. Arap vatandaşların yaşadığı bölgelere gidilerek sözlü kaynaklardan sesli ve yazılı notlar kayda geçirildi. Elde edilen tüm veriler karşılaştırılmalı incelenerek tezimize koyuldu. Anahtar kelimeler:Türkiye Arapları, Arapça, Lehçe, Harran, Hatay, Mardin, Siirt.
Anredeformen in Deutschen und Türkischen märchen
Every living being has its own way of communication and so do the characters in (fairy) tales. They use specific forms of address to communicate with each other. The aim of this master thesis is to seek out the different forms of address used in German and Turkish tales among the characters. To determine their meanings from the perspective of contrastive linguistics, a certain amount of tales in both languages were analyzed. To limit the scope of the study, nominal and pronominal address terms were prioritized so that the verbal form of address was mentioned to a minimum extent. In order to reify the similarities and differences between the two languages from a contrastive point of view, the main part of the study consists of the analysis of the form and meaning of the nominal and pronominal terms of address. Therefore the comparison was made on the morphological and semantic level. The scope was extended by the pragmalinguistic view as necessary.
Korece ve Türkçe reddetme söz eylemlerinin karşılaştırılması
Kişiler birbirleri ile iletişim kurarken yalnızca bilgi alışverişinde bulunmayı değil, aynı zamanda dinleyici üzerinde bir etki yaratmayı da amaçlamaktadır. Söz eylem kuramını geliştiren Austin (2020), bildirimde bulunma, betimleme yapma gibi işlevlerin dilin yalnızca bir kısmını oluşturduğunu ve aynı zamanda sözlerle bir şeylerin yapıp-edilebileceğini ortaya koymuştur. Reddetme söz eylemleri yüz tehdit edici özelliğe sahiptir ve sosyal statü, yaş ve cinsiyet gibi faktörlere bağlı olarak farklı şekillerde kullanılmaktadır. Dolayısıyla reddetme eylemi uygun şekilde gerçekleştirilmediğinde kişilerarası ilişkide olumsuz etkileri bulunabilmektedir. Bu tezde, Korece ve Türkçede kullanılan reddetme eylemleri, söz eylem kuramı açısından ele alınmıştır. Korece ve Türkçe reddetme söz eylemlerine ait veriler, "Good Doctor (굿 닥터 /gus dag-teo/)" ve "Crash Landing On You (사랑의 불시작 /sa-lang-ui bul-si-jag/)" isimli Kore TV dizileri ve "Good Doctor (굿 닥터 /gus dag-teo/)" isimli Kore TV dizisinin uyarlaması olan "Mucize Doktor" ve "Leyla ile Mecnun" isimli Türk TV dizilerindeki diyaloglar analiz edilerek elde edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen veriler, Chesterman (1998)'de yer alan "ayrımsal işlevsel çözümleme" yönteminden faydalanılarak karşılaştırılarak Korece ve Türkçe reddetme söz eylemleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmuştur. Korece ve Türkçedeki reddetme stratejilerinin kullanım sıklığı ve reddetme eyleminin gerçekleştirilmesinde hiyerarşik ilişkilere bağlı olarak kullanım oranları ortaya konmuştur. Buna ek olarak veri incelemesi sonunda literatürde belirtilmemiş üç adet yeni reddetme stratejisi tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Korece, reddetme, söz eylem, edimbilim
Kerkük merkez ağzının diğer Irak Türkmen ağızlarıyla karşılaştırmalı biçim bilgisi (Türetim morfolojisi)
Kerkük Merkez Ağzının Diğer Irak Türkmen Ağızlarıyla Karşılaştırmalı Biçim Bilgisi (Türetim Morfolojisi) adlı yüksek lisans tezinde Doğu Oğuz grubunun güney kolunda yer alan Kerkük Türkmen ağzı, biçim bilgisi açısından ele alınıp bölgede Türkmenlerin konuştuğu diğer ağızlarla karşılaştırılmıştır. Bu yüksek lisans tezi üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Irak coğrafyası, Irak Coğrafyasında Türkmenler ve yaşadıkları bölgelerin tarihleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca bölgede yaşayan Türkmenlerin kimler oldukları ve bölgeye nereden geldiklerinden bahsedilirken Türkmenlerin kültürlerine ve konuştukları dil ve ağızın özelliklerine de değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü çalışmaya temel teşkil eden biçim bilgisi ve yapım eklerinden oluşturulmuştur. Bu bölümde yararlanılan yazılı kaynaklardan ve derlenerek yazılı formata dönüştürülen metinler üzerinden Kerkük, Erbil, Telafer ve Tuzhurmatu şehri Türkmenlerinin ağız özellikleri karşılaştırmalı olarak yapım ekleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Bu bölümde biçim bilgisi başlığı altında Kerkük, Erbil, Telafer ve Tuzhurmatu Türkmen ağızlarının yapım ve türetim morfolojisi çalışılmıştır. Bölüm içinde verilen yapım eklerinin temel işlevleri örneklerle açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Kerkük, Erbil, Telafer ve Tuzhurmatu şehri Türkmenlerinin ağız özellikleri dikkate alınarak bu ağızlar içinde kullanılan sözcüklerin türlerine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise Kerkük, Erbil, Telafer ve Tuzhurmatu şehri Türkmenlerinin ağız özellikleri dikkate alınarak yapılan karşılaştırmalarda Türkiye Türkçesinin biçim özellikleri bakımından ortaya çıkan farklılıklar tespitler halinde verilmiştir. Metinler ve Şiirler bölümünde Kerkük, Erbil, Telafer ve Tuzhurmatu şehirlerinde yaşayan Türkmenlerin konuşmaları kayda alınmış, bu kayıtlar titiz bir biçimde çözümlenerek ses tespiti yapılmış, daha sonra konuşmalar çeviri yazı yöntemiyle yazılı metne aktarılmıştır. Ayrıca bölge ile ilgili eserler veren araştırmacıların çalışmalarından da yararlanılmıştır. Tezin son bölümünü Sözlük oluşturmaktadır. Bu sözlük Kerkük, Erbil, Telafer ve Tuzhurmatu şehirlerinde yaşayan Türkmenlerin ağız özellikleri ve kullandıkları sözcük ve eklerin özelliklerinin ortaya çıkarılması için derlenen metinlerden oluşturulmuştur. Anahtar sözcükler: Irak Türkmen ağızları, yapım ekleri, sözcük türleri, türetim morfolojisi.
Irak Türkmen ağzı kifri yöresi karşılaştırmalı biçim bilgisi
"Irak Türkmen Ağzı Kifri Yöresi Karşılaştırmalı Biçim Bilgisi" adlı bu yüksek lisans tezi, Oğuz grubunun güney-batı kolunda yer alan Kifri Türkmen ağzını, biçim bilgisi açısından ele alıp incelemiştir. Kifrili olduğum ve Kerkük Erbil'de yaşadığımdan dolayı her üç bölgenin karşılaştırmalı biçim bilgisi çalışmasına karar verilmiştir. Çalışmada ele alınan konunun incelenmesi ve sonuçları bakımından literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bölgede yaşanan siyasi ve sosyal olaylar, kitlesel göç hareketleri ve bölge içerisinde uygulanan politikalar neticesinde kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Özellikle eğitimde Latin alfabesine geçilmesi; dili bilen ve kullanan yerli halkın sayısının azalması ile beraber ağızların özellikleri kaybolmaya başlamıştır. Dolayısıyla Irak Türkmen ağızlarının çekim morfolojisi, türetim morfolojisi ve sözcük türlerini ele alarak ağızlarda zamanla oluşan değişikliği ve ortaya çıkan benzerliklerin ve farklılıkların tespit edilmesi çalışmanın önemini oluşturmaktadır. Bu bağlamda bölgede en yaygın ağız olan Kifri bölgesinde yaşayan farklı yaştaki insanlarla yapılan derleme sonucunda elde edilen ses kayıtları çeviri yazı işaretleriyle yazıya çevrilmiştir. Bunun yanı sıra Arapça eserlere ve dilin asıl kaynağı olan kişilere ulaşılmış ve kaynaklar analiz edilmiştir. Sonuçta, Kifri yöresi ağzının, diğer ağızlarla karşılaştırıldığında biçim bilgisi açısından genel olarak ortak özellikler gösterdiği bazı durumlarda ise farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Diyalektoloji, Irak Türkmen Ağzı, Kifri Türkmen Ağzı, Biçim Bilgisi, Çekim Biçim Bilgisi, Türetim Biçim Bilgisi, Sözcük Türleri, Derleme, Sözlük
Dilbilim açısından Çince ve Türkçenin sözdizimsel karşılaştırması
Üretici Dönüşümsel Dilbilgisi kuramlarıyla Çince ve Türkçenin sözdizimsel karşılaştırması yapılmadan önce, tezin birinci bölümünde iki dili daha iyi anlayabilmek ve aralarındaki temel farklılıkları görebilmek için dilbilimsel özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda iki dilin biçimbilimsel, sesbilimsel ve sözdizimsel yapıları analiz edilmiştir. İkinci bölüm tezin asıl konusunu oluşturmaktadır. İlk önce Üretici Dönüşümsel Dilbilgisi akımının temel kuramları olan öbek yapı kuralları ve dönüşümler üzerinde durulmuştur. İki dilin öbek yapıları ve dönüşümleri analiz edilmiştir. Noam Chomsky kuramlarının ikinci aşamasını oluşturan Standart Kuram, üçüncü ve sonrasındaki dördüncü aşamasını oluşturan Yönetim ve Bağlama Kuramı yine bu temel kuramlar olan öbek yapı ve dönüşümler üzerinedir. Her aşamada bu temel kuramlar geliştirilmiş biçimiyle sunulmuştur. Standart Kuram çerçevesinde dönüşümler üzerinde durulmuştur. İki dilin dönüşümlerdeki derin ve yüzey yapı kavramları analiz edilmiştir. Ardından Yönetim ve Bağlama Kuramı'nın alt kuramları olan Aşamalı-X Kuramı, Taşıma Kuramı, Yönetim Kuramı, Rol Kuramı, Bağlama Kuramı, Denetleme Kuramı, Durum Kuramı ve Sınırlama Kuramı ışığında Çince ve Türkçedeki benzer ve farklı yapılar incelenmiştir. Yönetme ve Bağlama Kuramının alt kuramlarından biri olan Aşamalı–X Kuramında derin yapı ile bağlantılı olan öbek yapı kurallarının yeni biçimi işlenmiştir. Taşıma Kuramı dönüşümler ile ilgilidir. Bu nedenle Çince ve Türkçede tümce içinde yer alan öğelerin nasıl bir konumdan başka bir konuma taşındığı analiz edilmiştir. Yönetim Kuramı, tümce kurucuları arasındaki yapısal ilişkileri düzenlemesi nedeniyle sözlüksel bilgileri sunan Rol Kuramı ile birlikte ele alınmıştır. Rol Kuramı çerçevesinde iki dilde yer alan sözlüksel birimlerin anlambilimsel özellikleri üzerinde durulmuştur. Bağlama Kuramı çerçevesinde her iki dilde gönderim özelliği taşıyan öğeler ile gönderim kaynaklarının ilişkilendirilmesi üzerinde durulmuştur. Durum Kuramı iki dilde yer alan adların tümcedeki konumlarına göre neden farklı biçimbilimsel görünümler sergiledikleri konusunu içermektedir. Denetleme Kuramı derin yapıdaki boş kategoriler olan adıllar ile ilgilidir. Adılın görünümleri üzerinde durulmuştur. Sınırlama Kuramında taşımanın yeri ile ilgilidir. Birden fazla sınırlama budağını geçen bir taşımanın olup olmadığı karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki kalıp sözlerin karşılaştırmalı bir incelemesi
Kalıp sözler, Kırgız dilinin bambaşka bir zenginliğini yansıtan, kültürümüze, olaylar karşısındaki tutumumuza ışık tutan dil öğelerindendir. Her toplumun kendi kültürü içinde, belirli durumlarda söylenmesi âdet olmuş belli başlı sözleri vardır. Kalıp söz, deyimler, atasözleri vb. kalıp sözler, biriyle karşılaşıldığında, onu selamlarken, evlenme, doğum, ölüm gibi özel durumlarda, bir kimseden iyilik ya da yardım alındığında, rica edildiğinde ve hastalıkta duygularımızı açıklamak için söylenen birtakım sözlerdir. Bir yabancı dil öğrenirken yalnızca dilbilgisi ve kitaplarda, sözlüklerde geçen kullanım birimlerini öğrenmek yetersiz kalmaktadır. Söz konusu dili konuşan toplumun kültürünü, belli durumlarda söylenmesi gereken kalıplaşmış dil birimlerini, hitap yollarını ve davranışlarını da tanımak gerekmektedir. Bu yüzden dilin en canlı birimlerinden biri sayılan kalıp sözlerin öğrenimi de bu açıdan oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Kırgız Türkçesindeki kalıp sözler çeşitli kaynaklardan derlenerek bir araya getirilmiş, edebî eserlerden, siyasi, ilmî, dönemsel vb. yayınlardan, konuşma dilinden verilen örnekler açıklanmış; oluşum, yapı, bağlam ve anlam açısından Türkiye Türkçesindeki karşılıkları verilerek incelenmeye çalışılmıştır. Bugüne kadar kalıp sözlerle ilgili yapılan çalışmalarda karşılıklı anlamları verilse de her iki lehçedeki kalıp sözler üzerine bu şekilde karşılıklı incelemeye dayalı çalışmaya rastlanmamıştır. Tezimizin amacı literatürdeki bu eksikliği karşılamak ve Kırgız Türkçesindeki kalıp sözlerin aktarımında karşılaşılan problemlere çözüm getirmeye katkıda bulunmaktır. Anahtar kelimeler: Kırgız Türkçesi, Türkiye Türkçesi, kalıp sözler.
Türkçe ve Arapçanın yabancı dil olarak öğretilmesinde kullanılan ders kitaplarının karşılaştırılması
Ders kitapları yabancı dil öğretiminin en önemli araçlarından biridir. Ders kitabı materyali hazırlamak dikkat, zaman ve çaba gerektirir. Dil canlı bir varlık olduğuna göre dil öğretme aracı olan ders kitapları sürekli güncellenmelidir. Yabancı dil öğretimi ders kitapları, öğrencilerin başarısını ve yabancı dile hâkim olmasını önemli ölçüde etkiler. Bu çalışmada Türkçe ve Arapçanın yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitapları karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Farklı dillerin öğretimi ile ilgili kitapların karşılaştırılması alana ve eğitime katkıda bulunmaktadır. Araştırmada, farklılıklar ve benzerlikler tespit edilerek kitapların nasıl geliştirileceği, nasıl daha iyi hâle getirileceği ve en çok neye dikkat edileceği sorularının cevapları aranmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılarak "İstanbul: Yabancılar İçin Türkçe" ve "Al-Kitaab Arapça", "Yedi İklim Türkçe" ve "Silsiletü'l-Lisan"ders kitapları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler tespit edilmiştir. Araştırmanın veri kaynakları olan Türkçe ve Arapça ders kitaplarında, dört dil becerisinin kazandırılmasında kullanılan yöntemler incelenmiştir. Doküman analizi ile elde edilen veriler (D- AOBM) Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'ne göre incelenmiştir. Yapılan incelemenin sonucunda Türkçe ve Arapçanın yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarında dört temel dil becerisinin öğrenciye kazandırılmasında benzer yöntem kullanıldığı görülmüştür. Türkçe ve Arapça ders kitapları arasındaki benzerliklerin farklılıklardan daha fazla olduğu ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan İstanbul ders kitaplarının dil bilgisi en geniş şekilde anlatan kitaplar olduğu tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuç ve önerilerin, Arapça ve Türkçe öğreticilerine ve bu alanda ders kitapları tasarlayanlara yardımcı olacağı düşünülmektedir.