Organik marul yetiştiriciliğinde biyogübre ve biyostimulantlar kullanılarak bitki beslemenin iyileştirilmesi ile verim ve kalitenin artırılması

Tarım arazilerinde bilinçsiz kimyasal gübre ve ilaç kullanımı, insan ve diğer canlıların sağlığını tehdit etmekte, doğal kaynaklara ciddi şekilde zarar vermektedir. Yapılan bu uygulamalar toprakların sürdürülebilir kullanımını kısıtlayan faktörlerdir. Bu nedenle tarımsal üretimde verimliliğin arttırılması, toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapısının iyileştirilmesi için sentetik ürünler yerine doğal organik ürünlerin kullanımı önerilmektedir. Deneme 2018-2019 ve 2019-2020 sonbahar yetiştiriciliği döneminde serada gerçekleştirilmiştir. Organik tarım menşeli gübrelerle serada marul yetiştiriciliği yapılmıştır. Syngenta firmasına adı Presidential olan ait marul çeşidi kullanılmıştır. Üst Uygulamalar olarak; (1)Kontrol grubu (2) Humik Asit (3) Deniz Yosunu (4) Aminoasit grubu organik menşeli ve sertifikalı gübreler 10 gün arayla uygulanmıştır. Alt gübreleme olarak Kontrol, Vermikompost, Mikoriza, Bakteri, Vermikompost+Mikoriza, Vermikompost+Bakteri, Mikoriza+Bakteri ve Vermikompost+Mikoriza+Bakteri uygulanmıştır. Denemede yer alan farklı uygulamalar için,8 toprak uygulaması,4 üst uygulama, 3 tekerrür ve her tekerrürde 13 bitki (39bitki/uygulama) 2 faktörlü faktöriyel tesadüf blokları deneme deseni bitkiler olacak şekilde yetiştirilmiştir. Organik tarım yetiştiriciliğinde biyogübreler ve biostimulantlar kullanımının, marul bitkisinde büyüme ve gelişme, verim ve bitki besin maddeleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Denemede bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak taze ağırlığı, bitki çapı, bitki çevresi, gövde çapı, en uzun yaprak uzunluğu, kuru ağırlık oluşturma yüzdesi, SÇKM(Suda çözünebilir Kuru madde miktarı), Vitamin C, TEAM(Titre Edilebilir Asitlik Miktarı), klorofil(SPAD) ve nitrat içeriği önemli bulunmuştur. Ph ve EC uygulamalardan etkilenmemiştir. Sonuçlara bakıldığında, üreticiler açısından pazarlanabilir baş ağırlığının ticari önemi bulunmaktadır. 1.yıl deneme sonuçlarında Vermikompost+Mikoriza/Humik asit (13.31kg/m2) ve Mikoriza/Aminoasit (13.00.kg/m2) uygulamaları verim açısından en iyi sonuçları elde etmiştir. 1.yıl deneme sonuçlarında Kontrol uygulamalarına kıyasla sırasıyla %40 %37 daha fazla verim artışı gerçekleşmiştir. 2.yıl deneme sonuçlarında sırasıyla Bakteri/Aminoasit(15.38kg/m2),Vermikompost/Aminoasit(15.13kg/m2),Vermikompost+Mikoriza+Bakteri/Aminoasit(14.84kg/m2),Vermikompost+Mikoriza/Humik Asit (14.43.kg/m2) ve Mikoriza/Aminoasit (14.21.kg/m2) uygulamaları olmak üzere verim açısından en iyi sonuçları elde etmiştir. 2.yıl deneme sonuçlarında Kontrol uygulamalarına kıyasla sırasıyla %62 %59 %56, %52, %49 daha fazla verim artışı gerçekleşmiştir. Yapılan yaprak analizlerinde marul bitkilerine N, P, Ca, Mg, Fe, Mn, Cu ve Zn beslenmesi bakımından artırıcı katkılar sağladığı belirlenmiştir. Deneme öncesi ve sonunda toprak analizleri de gerçekleştirilmiştir. Deneme sonunda İŞBA(su yüzdesi), toprağın Ph,toplam kireç yüzdesi, toprak organik madde,fosfor potasyum, kalsiyum,magnezyum, bakır, çinko, mangan ve demir içerikleri istatistiki olarak önemli bulunmuştur. EC ve toplam tuz içerikleri etkilenmemiştir. Çalışmanın genel sonuçları: Organik marul yetiştiriciliğinde hastalık ve zararı üzerinde bitkiler, kullanılan organik gübre çeşitlerinden önemli ölçüde etkilenmemiştir. Bu sonuçlar göz önüne alındığında; topraktan vermikompost ve mikoriza kullanılarak ve damlamadan humik asit ve aminoasitli organik menşekli biyostimulantların organik marul yetiştiriciliği üretimi önerilmektedir. Toprak uygulaması olarak katı ve sıvı vermikompost uygulamasının uygulamasının kimyasal gübre uygulamasına alternatif olabileceği ya da kimyasal gübre kullanım oranını azaltılabileceği söylenebilmektedir. Esas olarak Organik menşeli gübrelerin kullanımın çeşitlendirerek yaygınlaştırılması önemlidir. Anahtar Kelimeler: Lactuva Sativa Var. Longifolia,organik yetiştiricilik, biyo-gübre, biyostimulant, verim, ürün kalitesi