Organize sanayi bölgelerinin kentleşme süreci içindeki yeri ve önemi: Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi örneği

Bu çalışmada Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi'nin Adana Kenti'nin kentleşme sürecindeki etkisi incelenerek, sanayileşme ve kentleşme kavramları, Dünya'da sanayileşme, dönemler itibariyle Türkiye'deki sanayileşme süreci, kentleşme ile kalkınmanın birbirleriyle etkileşimi ele alınmıştır. Ayrıca organize sanayi bölgeleri konusu incelenerek bu kavram öncelikle teorik anlamda anlatılmış, Dünyada ve Türkiye'de organize sanayi bölgeleri üzerinde durulmuştur. Sonrasında organize sanayi bölgelerinin kalkınma ve kentleşme üzerindeki önemi konusuna yer verilmiştir. Eski çağlardan beri önemli bir yerleşim merkezi olma özelliği gösteren Adana'nın coğrafi konumu, sosyo-ekonomik durumu ve tarihsel gelişim süreci üzerinde de durulmuştur. Araştırma sonucunda Türkiye'deki OSB'lerin öncülerinden olan Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi'nin Adana ekonomisi ve kentleşmesine olan etkisi üzerinde çalışma yapılmıştır. Bu çerçevede, Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulmasıyla ilin sanayileşmesi hızlanmış, istihdam ve üretim kapasitesi artmıştır. AOSB sonrasında kurulan sanayi ve hizmet kuruluşlarının kente çekmiş olduğu nüfus, ticareti geliştirmiş ve kentteki ticaret ilişkilerini arttırmıştır. Adana'nın sanayileşmesi 1950 yıllara dayanmakta ise de özellikle 1984'lerden sonra Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulması ile birlikte Adana'nın sanayileşmesi hız kazanmış, kent çekim merkezlerinden biri durumuna gelmiştir. Bu gelişmeler ise ilin kentleşmesini etkilenmiştir. Kente göçle gelen nüfusun büyük kısmı sanayileşmenin yoğun olduğu Adana merkez ve Ceyhan yolu üzerine yerleşirken bir kısmı da sağlıksız kentleşmenin temelini oluşturmuştur. Anahtar sözcükler: SanayileĢme, KentleĢme, Organize Sanayi Bölgesi,Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi