Örgüt çalışanlarının paternalistik liderlik algıları, öğrenilmiş güçlülük düzeyleri, iş tatmin düzeyleri ve işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, kamu ve özel sektördeki mavi ve beyaz yakalı çalışanların paternalistik liderlik algılamaları, öğrenilmiş güçlülük düzeyleri ile iş tatminleri ve işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkilerin, etkilerin ve bu değişkenlerin demografik özellikler açısından farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Bu amaçla literatürdeki araştırmalar ışığında geliştirilen on bir temel hipotez test edilmiştir. Çalışmanın örneklemi 395 işgörenden oluşmaktadır. Örnekleme 36 maddeden oluşan öğrenilmiş güçlülük ölçeği, 21 maddelik paternalistik liderlik ölçeği ve Michigan Örgütsel Değerlendirme Anketi'nin 3'er maddelik İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyeti alt ölçekleri uygulanmıştır. Örneklemin demografik özelliklerinin belirlenmesine yönelik sorular da yöneltilmiştir.Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, çalışanların toplam öğrenilmiş güçlülük düzeyleri orta düzeyde bulunmuştur. Liderlerini paternalistik algılama düzeyleri ise yüksek bulunmuştur. Çalışanların iş tatmin seviyeleri yüksek, işten ayrılma niyetleri ise düşük bulunmuştur. Öğrenilmiş güçlülük boyutlarının bazıları demografik özellikler açısından farklılık gösterirken, paternalistik liderlik davranışını algılama düzeyleri fark göstermemektedir. İş tatmin düzeyleri ve işten ayrılma niyetleri de demografik özellikler açısından farklılık göstermektedir. Paternalistik liderliğin ?Sadakat Bekleme? boyutu toplam öğrenilmiş güçlülük düzeyindeki değişimin yaklaşık %4'nü açıklamaktadır. ?Planlı Davranma?, ?İşyerinde aile atmosferi, kişiselleştirilmiş ilişkiler ve iş dışı yaşama katılma? ve ?İstenmeyen Düşüncelerin Denetimi? değişkenleri, çalışanların iş tatminlerindeki toplam varyansın %27'sini açıklamaktadır. ?Planlı Davranma?, ?İşyerinde aile atmosferi, kişiselleştirilmiş ilişkiler ve iş dışı yaşama katılma?, ?Statü ve hiyerarşi? ve ?İstenmeyen Düşüncelerin Denetimi? değişkenleri, çalışanların işten ayrılma niyetindeki toplam varyansın %13'ünü açıklamaktadır.Çalışma işgörenlerin liderlerini paternalistik olarak algılama, öğrenilmiş güçlülük düzeyleri ile iş tatminlerini ve işten ayrılma niyetlerini birlikte incelemiştir. Çalışmanın bu açıdan literatüre katkı yapacağı ve gelecek çalışmalara öncü olacağı düşünülmektedir.