Örgüt kültürü ile çalışanların kurallara uyma davranışı arasındaki ilişkide yönetici desteğinin rolü: Havacılık sektöründe bir araştırma

Çalışmanın amacı, havacılık sektörü örgüt kültürü eğiliminin ve algılanan yönetici desteğinin çalışanların kurallara uyma davranışı üzerindeki etkileri ve örgüt kültürünün çalışanların kurallara uyma davranışı üzerindeki etkisinde yönetici desteğinin aracılık rolünün belirlenmesidir. Araştırmanın kapsamını İzmir Adnan Menderes Havalimanında çalışan özel şirket çalışanları ve bir Kamu İktisadi Kuruluşu olan Türkiye'de havaalanı işletilmesi, hava sahasındaki hava trafiğinin düzenlenmesi ve kontrolü görevini yerine getiren DHMİ çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada Danışman ve Özgen'in (2003) Örgüt Kültürü Ölçeği, Grandey'in (1999) çalışmasının Öz (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan Yönetici Desteği Ölçeği ve Kelman'ın (1961) üç uyma davranışı tanımlarına dayanılarak Öz (2007) tarafından geliştirilmiş Uyma Davranışı Ölçeği (UDÖ) kullanılmıştır. Anketlerden elde edilen nicel veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Örneklem profiline ilişkin değerlendirmeler yapıldıktan sonra ölçeklerin geçerlilik güvenilirlik analizleri, normallik testleri, faktör analizleri yapılmıştır. Sonrasında araştırmadaki değişkenler arasındaki ilişki düzeyini ve yönünü anlamak için çoklu korelasyon analizi yapılmış ve hipotezleri test etmek üzere t-testleri, anova testleri ve AMOS 22 programı aracılığı ile Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) Yol Analizi (Path Analysis) yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda havacılık sektöründe baskın kültürün Hiyerarşi eğilimi olduğu ortaya çıkmıştır. Hiyerarşi eğilimi, destekleyicilik eğilimi ve gelişme eğiliminin çalışanların kurallara uyma davranışı üzerinde etkileri anlamlıdır. Ayrıca, yönetici desteğinin çalışanların kurallara uyma davranışını özdeşleşme yönünde pozitif etkilerken, itaat yönünde negatif etkilediği sonucu ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bir diğer sonuç ise örgüt kültürü boyutlarından destekleyicilik ve gelişme eğiliminin çalışanların kurallara uyma davranışı üzerindeki etkisinde yönetici desteğinin aracılık rolü olduğudur. Anahtar kelimeler: Örgüt Kültürü, uyma davranışı, örgütsel kurallar, yönetici desteği, havacılık sektörü