Örgütsel dalkavukluk ve kayırmacılık arasındaki ilişkinin ilkokul ve ortaokulda görev yapan öğretmen algılarına göre incelenmesi

Araştırmanın amacı öğretmenlerin örgütsel dalkavukluk ve kayırmacılık algılarının incelenmesidir. Araştırmanın evreni 2021-2022 eğitim öğretim yılında Trabzon ili Ortahisar İlçesinde bulunan resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen, 19 Okulda görev yapan 318 öğretmen örneklem grubunda yer almıştır. Araştırma için gerekli verilere "Dalkavukluk Ölçeği", "Okul Yönetiminde Kayırmacılık Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak ulaşılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23.0 ve AMOS 20.0 programları kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin belirli değişkenlere göre dağılımının analiz edilmesi için yüzde ve frekans; öğretmen görüşlerinin bu değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için t-testi ve ANOVA yapılmıştır. Bunun yanında Doğrulayıcı Faktör Analiziyle (DFA) ölçeklerin geçerliliği test edilmiş, dalkavukluk ve kayırmacılık kavramlarının birbirleriyle olan ilişkisini ortaya koymak için de korelâsyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin dalkavukluk algılarının cinsiyete, yaşa, okul türüne, branşa, mesleki kıdeme, çalışılan okuldaki hizmet süresine ve sendika üyeliği değişkenlerine göre toplamda ve dalkavukluğun yönetici odaklı, iş arkadaşı odaklı alt boyutlarında farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin kayırmacılık algılarınınsa, yaşa, mesleki kıdeme, çalışılan okul türüne ve sendika üyeliği değişkenlerine göre ölçeğin toplamında farklılık göstermediği, ancak cinsiyet, branş ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucu elde edilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin dalkavukluk algılarının olmadığı, kayırmacılık algılarınınsa düşük düzeyde olduğu bulunmuş, dalkavukluk ile kayırmacılık arasında da düşük düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur.