Örgütsel şeffaflık ve örgütsel nezaketsizliğin örgütsel stres üzerindeki rolü

Bu araştırma, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenlerinin algılarına göre örgütsel şeffaflık, örgütsel nezaketsizliğin örgütsel stres üzerindeki rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmada ölçeklere yer verilmiştir. Rawlins (2006) tarafından geliştirilen, Üçler ve Taştan (2017) tarafından Türkçeye uyarlanmış 18 maddeye sahip "Örgütsel Şeffaflık Ölçeği", Cortina ve arkadaşları (2013) tarafından işyeri nezaketsizliğini değerlendirmek amacıyla geliştirilen, Gültaç (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan 12 maddeli tek boyutlu "İşyeri Nezaketsizliği Ölçeği", Theorell ve ark. (21) tarafından geliştirilen ve Yıldırım, Taşmektepligil ve Üzüm (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Stres Ölçeği" ve katılımcılara dağıtılmak üzere "Kişisel Bilgi Formu" bu çalışmada kullanılmıştır. Rize ili Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan 67 okul yöneticisi ve 264 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmanın sonucuna göre; okul yöneticisi ve öğretmenlerin, örgütsel şeffaflık algısının yüksek, örgütsel nezaketsizlik algısının düşük ve örgütsel stres algısının ise orta seviyede olduğu görülmüştür. Okul yöneticisi ve öğretmenlerin örgütsel şeffaflık algısı; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, okul türü, hizmet süresi ve branş değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken; görev türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Diğer yandan okul yöneticileri ve öğretmenlerin nezaketsizlik algıları cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, okul türü, görev türü, hizmet süresi ve branş değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Okul yöneticileri ve öğretmenlerin örgütsel stres algılarının cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, okul türü, görev türü, hizmet süresi ve branş değişkenleri arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Araştırma sonucu örgütsel şeffaflık ile örgütsel nezaketsizlik ve örgütsel stres arasında negatif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bununla beraber, Örgütsel şeffaflık ile örgütsel nezaketsizlik arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Benzer şekilde, örgütsel şeffaflık ile örgütsel stres arasında da anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Diğer yandan, örgütsel nezaketsizlik ile örgütsel stres arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Buna göre örgütsel şeffaflık algılarının artmasıyla örgütsel nezaketsizlik ve stres algılarının azaldığını, ayrıca örgütsel nezaketsizlik ile stres algıları arasında pozitif bir ilişki bulunmaktadır.