Örgütsel sinizm ile örgütsel yabancılaşmanın iş performansına etkisinin incelenmesi üzerine bankacılık sektöründe bir araştırma

Araştırmanın amacı, TRC3 bölgesindeki Batman şehrinde yaşayan banka çalışanların örgütsel sinizm ile örgütsel yabancılaşmanın iş performansına etkisinin incelenmesidir. Çalışma, bankacılık sektöründe örgütsel sinizm ile örgütsel yabancılaşmanın iş performansı üzerindeki etkilerini incelemesi açısından önem taşımakta ve bu konuda kaynak teşkil etmektedir. Ayrıca örgütsel sinizm, örgütsel yabancılaşma ve iş performans ilişkisiyle ilgili olarak literatüre katkı sağlayacağı da düşünülmektedir. Araştırmanın evrenini Batman ilinde faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. Petrol ve tarım faaliyetlerinin etkisiyle Batman ili ekonomisinin hızla gelişmesi, son 20 yılda banka şubelerinin sayısının beş kat artması ve Batman ilinde daha önce böyle bir çalışma yapılmamış olması araştırma evren seçiminde etkili olmuştur. Araştırmada evreni oluşturmada basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Batman ilinde toplam 17 banka faaliyet göstermekte olup bu bankaların toplam 27 şubesi bulunmakta ve bu şubelerde toplam 309 çalışan bulunmaktadır (www.tbb.org.tr). Bu çalışanların dan 175 tanesi uygulama kapsamına alınmıştır. Ankette Brandes ve arkadaşlarının geliştirdiği ve Kalağan (2009) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan "Örgütsel Sinizm Ölçeği", Seeman (1959) ve Tekin (2012)'in geliştirdiği yaklaşımlar doğrultusunda, Arslan (2016) tarafından oluşturulan "Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği", Tseng ve Lee, (2009)'nın geliştirdiği "iş performansını" ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarını genel olarak değerlendirildiğinde; Örgütsel sinizm ile örgütsel yabancılaşma arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Örgütsel sinizm ile İş performansı arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Örgütsel sinizm alt boyutları olan Bilişsel Sinizm, Duyuşsal Sinizm ve Davranışsal Sinizmin çalışanların iş performansı üzerinde negatif yönlü etkisi vardır. Örgütsel yabancılaşma ile iş performansı arasında negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Örgütsel yabancılaşma alt boyutları olan, Güçsüzleşme, Anlamsızlaşma, Kendine Yabancılaşma algıları iş performansı üzerinde negatif yönlü etkisi belirlenmiştir. Kuralsızlık ve Toplumsal Yabancılaşma çalışanların iş performansı üzerine anlamlı etkisi belirlenmemiştir. Çalışma sonuçlarımızda banka çalışanlarının cinsiyet, medeni durumu değerlendirildiğinde çalışanların yaş, eğitim, gelir, görev, hizmet yılı değişkenlerinin göre örgütsel sinizm algıları, örgütsel yabancılaşma ve iş performansı arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Sinizm, Örgütsel Yabancılaşma, İş Performansı, Bankacılık Sektörü