Orman kaynaklarının toplam ekonomik değerinin tahmini: Camili biyosfer rezerv alanı örneği

Orman kaynaklarının sağlamakta olduğu ürün ve hizmetlerin büyük bir kısmı doğrudan pazara sahip olmasa da, aslında önemli ekonomik değere sahiptirler. Bu ürün ve hizmetlerin ekonomik değeri ortaya konularak, sürdürülebilir orman kaynakları yönetimi sağlanabilir, daha etkin bir işlevsel planlama yapılabilir, ormanların ulusal ekonomiye olan katkısı daha gerçekçi bir şekilde ortaya konabilir. Bu çalışmada Türkiye'de orman kaynaklarının sahip olduğu pazarı olan ve olmayan ürün ve hizmetler ile bunların ekonomik değerini belirlemede kullanılan değer belirleme yöntemleri hakkında kavramsal çerçeveyi oluşturmak ve ülkemizin ilk ve tek biyosfer rezerv alanı olan Camili Biyosfer Rezerv Alanı örneğinden hareketle, orman kaynaklarının toplam ekonomik değerini mümkün olduğunca fazla bileşenle ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada odun kökenli ürünlerin, odun dışı bitkisel ürünlerin, bal üretiminin, otlatmanın ve karbon tutmanın ekonomik değerleri pazar fiyatlarına göre; toprak ve su havzası koruma ile tıbbi bitkiler için seçenek değerinin ekonomik değerleri fayda transfer yöntemi göre, rekreasyon işlevinin değeri seyahat maliyeti ve koşullu değer belirleme yöntemlerine göre ve kullanım dışı değerlerin ekonomik değeri ise koşullu değer belirleme yöntemine göre tahmin edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın neticesinde alt sınır değerlerine göre kullanım değerlerinde öne çıkan işlevlerin arıcılık ve bal üretimi (%51,89), karbon tutma (%21,48) ve rekreasyon (%16,93) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca işlevsel orman kaynakları yönetiminin sağlanması için ekosistem hizmetlerinin değerinin belirlenmesi, ilgili planlarda ve yönetmelikte bu hususlara yer verilmesi ve değer belirlemede karşılaşılan veri eksikliği sorununun ortadan kaldırılması gerektiği tespit edilmiştir.