Orta Anadolu'da geç Neolitik Dönem çanak çömlekleri üzerindeki sembolik betimlemeler

Bu tez çalışmasında, Orta Anadolu'da Geç Neolitik Dönem çanak çömlekleri üzerindeki sembolik betimlemeler araştırılmıştır. Orta Anadolu Bölgesi'nin merkezi olarak Konya Ovası ve Kapadokya Bölgesi sınır olarak belirlenmiştir. Konya Ovası'nda Çatalhöyük, Erbaba, Can Hasan; Kapadokya Bölgesi'nde ise Köşk Höyük ve Tepecik-Çiftlik yerleşimlerinin Geç Neolitik tabakalarından ele geçen yayınlanmış çanak çömlekler, bezeme unsurlarına göre değerlendirilmiştir. Neolitik Dönem'den Erken Kalkolitik Dönem'e geçişi yansıtan, kültürel gelişimin ve değişimin izlenebildiği Geç Neolitik Dönem'de, Orta Anadolu ve Göller Bölgesi arasındaki etkileşimi anlayabilmek adına Hacılar, Kuruçay, Bademağacı ve Höyücek yerleşimleri de yayınlanmış çanak çömlekler üzerinden incelenip, ilgili atıflar yapılarak anlatılmaya çalışılmıştır. Geç Neolitik Dönem'de bir yenilik olarak karşımıza çıkan kırmızı astarlı "S" profilli çanaklar en yoğun kullanılan form grubunu oluşturmaktadır. Bununla birlikte erken dönem çanak çömlek formları geliştirilerek kullanılmaya devam edilmiştir. Çanak çömlekler üzerine kabartma, çizi ve nokta, kazıma, boya bezemeler uygulanmıştır. Bu bezeme teknikleriyle çanak çömlekler üzerine yapılan, başta boğa başı olmak üzere çeşitli hayvan figürleri, insan figürleri, geometrik motifler, bant bezemeler dikkati çeken sembolik betimlemeleri oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çanak Çömlek, Geç Neolitik, Göller Bölgesi, Orta Anadolu, Sembolizm.