Orta Anadolu'da kadınlar ve yaşadıkları sorunlar (XVI-XIX. Yüzyıllar)

Bu çalışmanın amacı, XVI. ve XIX. Yüzyıllardaki Orta Anadolu'daki Türk kadınının ailedeki rolünü, hukuki alandaki, toplumsal ve ekonomik yaşamdaki değerini ortaya koymaktır. Nitekim kadın gelecektir ve en az karşı cinsi kadar görünür olmalıdır. Konu, daha önce çalışılmamış olması nedeniyle Orta Anadolu'daki kadının yaşadığı sorunlara dair genel bir çerçeve çizmek, kadının statüsü ve eğitiminden yola çıkılarak toplumsal ve iktisadi önemini tespit etmek amacıyla ele alınmıştır. Çalışmada, Orta Anadolu illerindeki Osmanlı Türk kadınının rolüne yoğunlaşılmış; kadının XVI ve XIX. yüzyıllardaki toplumsal ve hukuksal statüsü, eğitim durumu ve çalışma yaşamındaki yeri ve uğradığı her türlü şiddet örneklerle açıklanmıştır. Ayrıca bu çalışma, konuyla ilgili bölgesel olarak yeterince araştırma yapılmamış olması ve dolayısıyla da bu alandaki eksikliğin giderilmesi ve ilgi duyanların faydalanabilmesi açısından da önem arzetmektedir. Bu çalışma yapılırken önce Osmanlı kadınını ele alan kaynaklar taranmıştır. Çalışmaya konu olan dönemin şer'iyye sicil transkripsiyonları, Atik şikâyet defteri Transkripsiyon ve değerlendirmeleri ve konu ile ilgili ele alınan makaleler okunup konuya hâkim olunduktan sonra da yazım aşamasına geçilmiştir. Şer'iyye Sicillerini kaynak olarak tercih etme nedenimiz, Osmanlı Toplumunun yaşayışını, aile hayatını en iyi biçimde bizlere yansıtan ve Osmanlı toplum hayatı ile ilgili araştırma yapılırken başvurulacak en birincil kaynak olmasıdır. O yüzden çalışmamızda Siciller, Osmanlı Devleti'nin orijinal belgeleri olması nedeniyle birinci elden kaynak olma özelliği göstermektedir. Dolayısıyla doğru ve güvenilirdir. Daha önce transkribe edilmiş şer'iyye sicilleri olmasından mütevellit araştırma konusuyla ilgili verilere kolay ulaşılmıştır. Böylece değerlendirilmesi yapılan sicillerin araştırma konumuzla ilgili kısımları yazımıza eklenmiştir. Çalışmamda büyük katkısı olan Şikâyet(Atik) defterleri de çalışmamama iyi bir kaynak olmuştur. Çünkü şikâyet defterleri bize yaşanan anlaşmazlıkları, tecavüz, darp, kaçırma gibi suçları görüp incelememizi sağlamıştır. Yazım aşamasına gelindiğinde kadının ailedeki statüsü, toplumsal ve iktisadi yaşamdaki rolü ve yaşadığı her türlü mağduriyet iyi analiz edilmeye ve yorumlanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, XIX. yüzyılda ilan edilen Tanzimat fermanına kadar toplumsal rolü sınırlanırılmış Orta Anadolu kadının tüm sınırlama ve kısıtlamalara rağmen toplumsal alandaki önemine vurgu yapılmıştır. Anahtar Sözcükler: Kadın, Kısıtlama, XVI. ve XIX. Yüzyıl, Orta Anadolu, Şer'iyye Sicilleri, Şikâyet (Atik) Defterleri.