Orta Çağ Anadolusu'nda tıbbın gelişimive tedavi yöntemleri (4.-15. yüzyıllar)

Orta Çağ, Batı tarihinde yaklaşık olarak 5. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar devam eden bir dönemi kapsamaktadır. Bu dönem, genellikle Antik Roma'nın çöküşü ile başlayıp, 1453 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Konstantinopolis'in fethi ile sonlandırılmıştır. Batı'da toplumsal ve kültürel yapıların büyük ölçüde değişime uğradığı, bilimsel gelişmelerin sınırlı olduğu ve çoğunlukla dini inançların hâkim olduğu bir zaman dilimi olarak kabul edilmektedir fakat; Orta Çağ, sadece Batı dünyasında değil, aynı zamanda Anadolu gibi farklı coğrafyalarda da zengin kültürel etkileşimlerin meydana geldiği, farklı uygarlıkların bilgi birikimlerini birleştirdiği bir geçiş dönemini de temsil etmektedir. Anadolu; Doğu Roma, Türkiye Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı gibi büyük uygarlıkların etkisi ile şekillenmiş bir coğrafya oluşturulmuştur. Bu farklı medeniyetlerin tıbbî mirasları bütünleşerek bölgenin sağlık anlayışını ve tedavi metotlarını etkilemiştir. Bu tezde, Doğu Roma ve 11. yüzyıldan sonra Anadolu'ya gelen Türklere ait devletlerin, 10 tıbbi uygulamaları ayrıntılı bir şekilde araştırılmıştır. Tıbbi tedavi metotlarının hem bilimsel hem de manevi bir çerçevede şekillendiğini, her iki toplumda da halk sağlığı önlemlerinin ve karantina uygulamalarının, oldukça önem arz ettiğine dikkat çekilmektedir. Doğu Roma, Antik Yunan tıbbını devam ettirirken Anadolu'daki Türkler, tıbbi bilgi ve tedavi yöntemlerini hem İslam dünyasının hem de Doğu Roma'ın tıbbi bilgi birikiminden faydalanarak geliştirmişlerdir. Her iki toplumda da hastalıklar genellikle vücut dengesizlikleri ve özellikle vücut sıvılarının dengesinin bozulmasıyla ilişkilendirilmiş, tedavi metotları ise dini ritüellerle bütünleşmiştir. Hem Doğu Romalılar hem de Anadolu'daki Türkler, hastalıkları yalnızca bedensel bir durum olarak değil, aynı zamanda ruhsal ve manevi bir bağlamda ele alarak tedavi yöntemlerini bu doğrultuda geliştirmişlerdir. Bu tez, Orta Çağ Anadolu'sunun tıbbi geçmişine dair önemli bir kaynak sunmayı amaçlamaktadır.