Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesindeki kaplıcalarda ve çevresinde doğal radyoaktivite seviyelerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Orta ve Doğu Karadeniz?de bulunan ve şifa amaçlı kullanılan kaplıcalardaki doğal radyoaktivite seviyeleri insan sağlığı açısından incelenmiştir. Bu amaçla, Orta ve Doğu Karadeniz?de bulunan kaplıcaların havasında, suyunda ve çevresindeki topraklarda radyoaktivite seviyeleri ölçülerek, yıllık etkin doz eşdeğeri hesaplanıp, insanların sürekli olarak almakta olduğu doğal radyasyona ek olarak kaplıcalardan almış oldukları radyasyon dozu hesaplanmış, uluslar arası limit değerlerle karşılaştırılmıştır. Çalışma kapsamında kaplıcalarda, kaplıca içindeki havada, suda ve kaplıca dışındaki toprakta aktif radon gazı ölçümleri sistematik olarak AlphaGUARD PQ 2000PRO dedektörü ile yapılmıştır. Ayrıca kaplıca havasındaki radon ölçümleri üçer aylık periyotlarla mevsimsel ortalama değeri pasif algılayıcı CR-39 dedektörleri kullanılarak ölçülmüş ve sonuçlar aktif dedektör AlphaGUARD PQ 2000PRO?nun ölçüm sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Toprak ve su örneklerindeki doğal ve yapay radyonüklit konsantrasyonları ise HPGe gama spektrometresi kullanılarak ölçülmüştür. Kaplıca sularında toplam alfa ve toplam beta aktiflikleri ölçülüp, suların kimyasal analizleri yapılmış ve suların sınıflandırılması amacı ile kimyasal analizler dikkate alınarak piper diyagramları oluşturulmuştur. Ayrıca kaplıca içinde soğurulan gama doz ölçümleri, portatif çevresel ölçüm cihazı NaI dedektörü (INSPECTOR 1000) kullanılarak yapılmıştır. Bu ölçümlerden elde edilen gama ışınlama doz hızlarından kaynaklanan eşdeğer dozlar hesaplanmış ve sonuçlar radyasyon güvenliği açısından tartışılmıştır. Elde edilen bulgular ve yapılan hesaplamalar sonucunda çalışılan bölge kaplıcalarına gelen hastalar ve çalışan personel için yıllık etkin doz eşdeğerleri ulusal ve uluslar arası standartlar ile karşılaştırılmış ve Ayder, Havza, Ladik Kaplıcalarında bulguların limit değerlerin altında, Ilıcaköy Kaplıcasında ise personel için limit seviyelerde iken gelen ziyaretçi ve hastalar için limit değerlerin altında olduğu belirlenmiştir.