Orta okul 8. sınıf öğrencilerinin küresel ısınmayı azaltmaya yönelik görüşleri

Küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliği, insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri olup toplumsal kalkınma açısından oldukça önemlidir. Fen eğitimi kapsamında bu konuların ele alınması öğrencilerin çevre sorunlarıyla başa çıkabilme becerilerini artırmalarına yardım etmektedir. Araştırmanın temel amacı ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin küresel ısınmayı etkileyen faktörler hakkındaki farkındalıklarını ve küresel ısınmayı artıracak davranışları sergileme durumlarını incelemektir. Bu genel amaç doğrultusunda karma yöntem araştırma türlerinden biri olan sıralı açımlayıcı desen kullanılmıştır. Bu çalışmaya 2022-2023 öğretim yılında Ankara İli Çankaya İlçesindeki üç ortaokul bünyesinde 8. sınıfta okumakta olan 335 öğrenci katılmıştır. Çalışmada "kolay ulaşılabilir durum örneklemesi" yöntemine başvurulmuştur. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Küresel Isınmayı Azaltmaya Yönelik Farkındalık Anketi" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar; öğrencilerin daha çok, çevre kirliliği, hava kirliliği ve atıklar gibi günlük hayatta karşılaştıkları çevre sorunlarını doğru cevaplandırdıkladılarını ancak sera etkisi ve küresel ısınma konularında eksik cevaplar verdiklerini göstermektedir. Öğrenciler sokağa çöp atmama, kullanılmayan eşyaların başka insanlara verilmesi, ağaçlandırma yapılması gibi olumlu davranışlar içeren konuların küresel ısınmayı azaltacağını belirtmektedir. Ancak kırmızı et tüketimi ve yazın klima kullanımı gibi görünüşte bir olumsuzluk içermeyen konularla küresel ısınma arasında tam anlamıyla ilişki kuramadıkları görülmektedir. Bu nedenle kırmızı et tüketimi, metan gibi küresel ısınma tehditi içeren gazların emisyonu ile küresel ısınma arasındaki dolaylı ilişkinin öğrencilere kazandırılmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Nitel bulgular neticesinde küresel ısınmanın önlenebilmesi için öğrenciler, bireysel ve toplumsal örnek davranışların sergilenmesi ve çevreyi korumaya ilişkin toplu veya toplumsal etkinlikler yapılmasının gerekliliğini vurgulamışlardır. Çalışma sonuçlarından hareketle öğrencilere uygun basılı ve dijital materyallerin hazırlanması, öğretmenlerin derslerde çevre sorunları ve okul dışı öğrenme uygulamalarına daha fazla yer vermeleri önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Küresel çevre sorunları, Küresel ısınma, İklim değişikliği, Öğrenci görüşleri