Orta serebral arter anevrizmalarının akım yönlendirici stentler ile tedavisi: Tek merkez deneyimi

Amaç: Bu tez, orta serebral arter (MCA) anevrizmalarının akım yönlendirici stentlerle (flow diverter, FD) tedavisine ait tek merkez deneyimini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. MCA'nın bifurkasyon yapısı, perforan arter ilişkileri ve geniş boyunlu anevrizmaların sıklığı nedeniyle FD uygulaması teknik olarak zorludur. Çalışma, FD'nin bu anatomideki uygulanabilirliğini, güvenliğini ve anjiyografik sonuçlarını tanımlamayı hedeflemektedir. Kapsam: Çalışmaya 2013–2025 yılları arasında FD ile tedavi edilen toplam 59 hasta dahil edilmiştir. Demografik özellikler, anevrizma morfolojisi, tedavi protokolleri, kullanılan cihazlar ve takip dönemlerindeki anjiyografik bulgular sistematik olarak incelenmiştir. Yöntem: Veriler retrospektif olarak hasta dosyaları ve PACS arşivinden elde edilmiştir. Anevrizma özellikleri (segment, boyut, morfoloji, rüptür durumu), kullanılan stent tipi/çapı/uzunluğu, dal kapama özellikleri, periprosedürel komplikasyonlar ve kontrol anjiyografilerindeki Modifiye Cekirge–Saatçi sınıflaması değerlendirilmiştir. İşlem sonrası stagnasyon paterni 4A–4B sınıflamasına göre kaydedilmiş, stagnasyon ile anevrizma oklüzyonu arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 57,6 yıl olup çoğu rüptüre olmamış küçük anevrizmalardan oluşmaktaydı. Anevrizmaların büyük kısmı Mbif segmentte (%69,5) ve geniş boyunlu yapıdaydı (%91,5). Pipeline Shield en sık kullanılan FD cihazıydı (%40). Periprosedürel komplikasyon oranı %28,8 (n=17), genel mortalite ise %1,7 (n=1) olarak kaydedildi. Komplikasyon gelişen ve uzun dönem takibi yapılabilen 15 hastanın 14'ünde (%93,3) fonksiyonel bağımsızlık (mRS 0–2) korunmuş olup, yalnızca akut intrakraniyal hemoraji gelişen bir hastada (%6,7) mortalite izlendi. Yaşayan bu hasta grubunda majör nörolojik defisit saptanmazken, iki hastada (%13,3) minör nörolojik yakınmaların devam ettiği ve radyolojik tam oklüzyonun %60,0 oranında sağlandığı belirlendi. İlk kontrol döneminde genel stent patensisi %97,9, dal patensisi %61,4 idi. Son kontrol döneminde değerlendirilebilen hastalarda stent patensisi %83,3, dal patensisi %61,4 olarak bulundu. Stagnasyon paterni ile nihai oklüzyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma, MCA anevrizmalarında akım yönlendirici stentlerin seçilmiş olgularda uygulanabilir ve güvenli bir tedavi seçeneği olduğunu göstermektedir. Erken postop dönemde nörolojik komplikasyon oranları görece yüksek olsa da uzun dönem takiplerde bu durumun kalıcı morbiditeye yol açmadığı ve fonksiyonel bağımsızlığın korunduğu görülmüştür. Parent damar ve yan dal akım sürekliliği çoğu hastada korunmuş, oklüzyon süreçlerinin zaman içinde kademeli olarak geliştiği izlenmiştir. Bununla birlikte hasta sayısının sınırlı olması ve uzun dönem takip eksiklikleri, sonuçların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır. Daha geniş hasta serileri ile yürütülecek prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Akım Yönlendirici Stent, Anevrizma Oklüzyonu, Modifiye Cekirge–Saatçi Sınıflaması, Endovasküler Tedavi, MCA Anevrizması, Yan Dal Patensisi.