Orta tuzlu su arıtımının teorik ve deneysel olarak analizlenmesi

Dünya nüfusunun hızla artması ve bu nüfusun sürdürülemez şekilde üretim (sanayi ve zirai), tüketim ve yaşam faaliyetlerini yürütmesi nedeniyle mevcut su kaynaklarında canlı ve çevre sağlığı açısından tehdit oluşturan kirliliğe su kaynaklarının kaybedilmesine neden olmuştur. Dünya Bankası verilerine göre ülkelerin evrensel güvenli su ve sanitasyon sağlamak için harcamalarını dört katına çıkartarak yılda 150 milyar ABD Doları harcamak zorunda olduğunu ve temiz suyun yüksek maliyetinin, ülkelerin Birleşmiş Milletler'in 2030 yılına kadar herkes için güvenli ve uygun fiyatlı sanitasyona erişim sağlama Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi'ni gerçekleştirme hedefini tehlikeye attığını belirttiğini bildirmiştir. Irak, Kerkük'te su kaynaklarının inorganik ve organik kirleticilerle kontamine olması nedeniyle sorun yaşandığı bilinmektedir. Su kirliliğinin kanser, nörolojik bozukluklar, kardiyovasküler hastalıklar, solunum, dolaşım ve sindirim sistemi hastalıkları gibi hastalıklara neden olduğu göz önünde bulundurulduğunda su kaynaklarımızın temiz tutulması ve kirli su kaynaklarımızın eko-verimli şekilde temizlenerek kullanılabilir hale getirilmesinin birinci derecede önem arz ettiği görülmektedir. Bu çalışma, Kerkük ilinde bulunan Zab Nehrinin su arıtmaişleminden önce ve sonra fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özelliklerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Filtrasyon aşamalarında ve su nihai kullanıcıya ulaştıktan sonra ham nehir suyundan örnekler alınmıştır. Tesisin performansını değerlendirmek için alınan su numunelerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik testler yapılmış ve filtrasyondan sonra elde edilen suyun standart içme suyunun sağlamasın gereken kriterlere uygun olup olmadığı belirlenmiştir. İncelenen istasyonda su sıcaklığının 24,8-27,8oC; elektriksel iletkenliğinin 54,2-747,8 µS.cm-1, bulanıklık oranının 0,0-0,04 NTU, toplam çözünmüş katı madde derişimi 27,1-373,5 mg.L-1, pH değerinin 6,4-10,4, toplam su sertliğinin 21,0-89,5 mg./L-1 aralığında değiştiği görülmüştür. İncelenen numunelerde klorür iyon derişiminin 18,0-44,3 mg.L-1 sülfat derişiminin ise 1,6-26,2 mg.L-1, sodyum derişiminin 4,70-37,2 mg.L-1, potasyum derişiminin 0,20-1,20 mg.L-1, kalsiyum derişiminin 14,1-63,3 mg.L-1 ve NaCl derişiminin 0,1-0,8 mg.L-1 aralığında değiştiği belirlenmiştir. Bu değerlerin de risk oluşturmadığı belirlenmiştir. İncelenen numunelerde yapılan biyolojik testlerde E. coli sayımı yapılmış ve toplam bakteri sayısı belirlenmiştir. Ancak elde edilen sonuçların Dünya Sağlık Örgütü'nün yönergelerinin dışında kaldığı belirlenmiştir. Uygulanan filtrasyon işleminin su numunelerinin fiziksel özellikleri (sıcaklık ve bulanıklık) üzerindeki daha az etkili olduğu ancak, toplam çözünmüş katı, NaCl, elektriksel iletkenlik, pH, toplam sertlik, sodyum, potasyum, kalsiyum ve klorür iyonları deerişimleri açısından daha önemli iyileştirme sağladığı belirlenmiştir.