Ortaçağda Âmid (Diyarbakır)

Âmid (Diyarbakır) ortaçağ İslâm dünyasının en önemli şehirleri arasındadır. Diyârbekir bölgesinin gerek nüfus, gerekse kültür ve medeniyet bakımından en yoğun ve güçlü şehirleri arasında yer almaktadır. Görkemli surları ile adeta canlı bir tarih hüviyetindedir ve binlere yıllık bir tarihî mirası yansıtmaktadır. Bir örnek olarak ele alındığında, ortaçağ İslâm dünyasında şehir anlayışını en iyi bir şekilde yansıtacak olan şehirlerden biridir. Dolayısıyla bu türden özelliklere sahip bir şehrin tarihi, bize çağının diğer şehirleri hakkında da birçok bilgi verecektir. Tezimiz bu amaçla kaleme alınmış olup genel olarak İslâm şehri olgusunun tarihî hikâyesine bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Ortaçağda Âmid (Diyarbakır) başlıklı bu çalışmada şehrin coğrafi konumuna ek olarak siyasî coğrafyası temel alınmıştır. Söz konusu temel üzerine Âmid'in siyasî serüveni ve tarihî süreçte geçirdiği dönüşümler işlenmiştir. Son olarak şehrin sosyal, kültürel ve ekonomik tarihi hakkında genel bir çerçeve ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede şehirde halen mevcut olan tarihî eserler listelenmiş, Âmid'in tarihî dokusu nazara verilmiştir.