Ortadoğu sinemasında kötülük: Zeki Demirkubuz sinemasında kötülüğün sıradanlığı

Göstermek sorumluluktur. Bu sorumluluğu göze alabilen kişi, gösterme cüretine sahip yönetmen, insani olarak gerçeğin ardına düşmeyi şiar edinmiştir. Yönetmen, doktorların Hipokrat yemini gibi, milletvekillerinin ant içmesi gibi, bir toplumsal sözleşmenin tarafı gibi yemine tabi değildir. Bir sanatçı olarak her ne kadar özgün eser verme gayretinde de olsa toplumsal ahlaktan, değer yargılarından, kimi zaman koyulmuş yasalardan bağımsız hareket edemez. İş bu ahlak ya da değer yargıları gibi kötülüğün de köşeleri yoktur. Gerçekçilik bağlamında kötünün ve kötülüğün ele alınması çoğu zaman önüne geçme, düzeltme, iyiye yönelik yön verme amacı taşır. Sıradan bir izlencede kötülerin iyi yönlerinin olabileceği ve iyilerin de kötülük yapabileceği gerçeğinin göz ardı edilmesi neredeyse toplumun tüm fertlerini kendi içinde zanlı durumuna düşürür. Sinemada melodramik yapıdan kurtulma yollarından biri, iyilik ve kötülük konusundaki felsefî yaklaşımı değiştirmek yahut en azından iyiye yormaktır. Hayatta mutlak iyi ve mutlak kötü diye bir şey yoksa sanatta da mutlak iyi ve mutlak kötü olmamalıdır. Söz konusu görüş, Hannah Arendt (2009)‟in "Kötülüğün Sıradanlığı" argümanında karşılık bulmaktadır. Bu çalışmada bir yandan iyilik ve kötülüğün evrensel yansımaları, birbirinden farklı yaşamlarda dahi aynîleşmesi Lübnan, Filistin, Mısır ve İran sinemalarından örneklerle ele alınacak; dünyayı siyah – beyaz karşıtlığı içinde betimleyen Zeki Demirkubuz ve filmlerinde, insan için sıradanlaşan kötülük, iyi ve kötü tanımları ile ahlaki değerler yeniden sorgulanacaktır. Türkiye'de bağımsız sinemanın en yetkin yönetmenlerinden biri olan Zeki Demirkubuz'un film kahramanları hatalı, suçlu, kötü yahut olası bir kötülüğe teşne göründüğü gibi, aynı zamanda suçsuz, iyi, kendi içinde ahlaklı ve tutarlı karakterler olarak yansımaktadır. Bu çalışmanın amacı önemli bir parçasını oluşturduğumuz Ortadoğu'da ve yaşadığımız toplumda filmler temel alınarak kötülüğün sıradanlığını ahlak felsefesi ekseninde sorgulamak, toplumsal, kültürel, ekonomik, psikolojik ve teolojik kökenlerini saptamaktır.