Ortaöğretim öğrencilerinin internet bağımlılık, siber zorbalık ve bilgisayara karşı tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi

Ortaöğretim 9., 10. ve 11. sınıf öğrencilerinin internet bağımlılık ve siber zorba/kurban olma düzeyleri ile bilgisayara karşı tutumlarının ne düzeyde olduğunu belirlemek, bu çalışmanın genel amacını oluşturmaktadır. Araştırma, tarama modelinde yürütülen betimsel ve nicel bir çalışmadır. Araştırma verileri, Kırşehir il merkezinde bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 16 ortaöğretim okulunun 9, 10 ve 11. sınıflarında öğrenim gören toplam 976 öğrenciden toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrencilere dönük Kişisel Bilgi Formu, İnternet Bağımlılık Ölçeği, Siber Zorba/kurban Ölçeği ve Bilgisayar Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Öğrencilerden toplanan veriler üzerinde, aritmetik ortalama (?), standart sapma (Ss), bağımsız örneklem t testi, faktör analizi, varyans analizi (ANOVA), LSD testleri uygulanmıştır. Araştırma sonunda; 1. Ortaöğretim öğrencilerinin muhtemel internet bağımlısı oldukları; 2. Ortaöğretim öğrencilerinin internet bağımlılıklarında kızlar lehine farklılaşma bulunduğu ve erkeklerin daha fazla internet bağımlısı olduğu; 3. Ortaöğretim öğrencilerinin internet bağımlılık düzeylerinin; okul niteliğine, sınıf düzeyine, internet kullanma amacına, evinde internet bulunma durumuna, bilgisayar kullanma seviyesine göre bazı faktörlerde farklılaşmanın anlamlı olduğu; 4. Ortaöğretim öğrencilerinin internet kullanım sıklığı ve internet kullanım deneyimi ile internet bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunduğu; 5. Ortaöğretim öğrencilerinin siber zorba/kurban olma düzeylerinin oldukça düşük olduğu; 6. Öğrencilerinin siber zorba/kurban olma düzeylerinin; okul niteliğine, sınıf düzeyine, kullanma amacına, bilgisayar kullanma seviyesine, internet kullanma deneyimine göre bazı faktörlerde anlamlı farklılaşmaların ortaya çıktığı; 7. Öğrencilerin bilgisayara karşı olumlu tutum sergiledikleri; 8. Öğrencilerinin siber zorba/kurban olma düzeylerinin; cinsiyete, okul niteliğine, sınıf düzeyine, bilgisayar kullanma düzeyine, bilgisayar kursuna katılma durumuna, akademik başarı düzeyine göre bazı faktörlerde anlamlı farklılaşmaların ortaya çıktığı görülmüştür. Araştırma sonuçlarından yola çıkarak, öğrencilerin özellikle internet bağımlılık ve siber zorba/kurban olma durumlarının azaltılmasına yönelik çalışmaların yapılması; olumlu bilgisayar ve internet kullanımı üzerinde etkili diğer değişkenlerin belirlenmesine dönük farklı çalışmaların yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: İnternet, internet bağımlılığı, siber zorbalık, tutum, bilgisayar tutumu.