Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel destek ile sosyal kaytarma davranış düzeylerine ilişkin görüşleri

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel destek algısı ile sosyal kaytarma davranışına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin kişisel özelliklerinin örgütsel destek algısı ile sosyal kaytarma davranış düzeyleri üzerinde etkisi olup olmadığı tespit edilmiş ve algılanan örgütsel destek ile sosyal kaytarma davranışı arasındaki ilişki durumu ortaya konmuştur. İlişkisel tarama modeli ile yürütülen araştırmanın çalışma evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Bolu il merkezindeki 18 ortaöğretim kurumunda görev yapmakta olan 856 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma evreninin tamamına ulaşılmaya çalışılmış ve geriye dönen 432 veri toplama aracından 428 tanesi değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın verileri, öğretmenlerin verdikleri görüşler doğrultusunda, kişisel bilgi formu, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Sosyal Kaytarma Ölçeği ile toplanarak betimsel istatistik yoluyla analiz edilmiştir. Veriler SPSS paket programı ile çözümlenmiş ve verilerin analiz sürecinde aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis ve Spearman rho korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin örgütsel destek algılarına yönelik görüşlerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Algılanan örgütsel destek ölçeğinin alt boyutlarına ilişkin puanlar incelendiğinde en yüksek puanın katılıyorum düzeyinde "yönetsel destek" ve "adalet" boyutlarında, en düşük puanın ise "öğretimsel destek" boyutunda olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin sosyal kaytarma davranışına yönelik görüşlerinin ise düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin sosyal kaytarma davranışına, algılanan örgütsel destek ve örgütsel desteğin alt boyutlarına ilişkin görüşleri bağımsız değişkenlere göre incelenmiş, sosyal kaytarma davranışının cinsiyet, öğrenim durumu ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı fark ortaya koymaz iken çalışılan okul türü ve okulda çalıştığı mevcut süre değişkenlerine göre ise anlamlı fark ortaya koyduğu bulunmuştur. Algılanan örgütsel destek ölçeğinin toplamda, cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği; ancak öğrenim durumu, okul türü ve okulda çalışılan süre değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Algılanan örgütsel desteğin "öğretimsel destek" alt boyutu cinsiyet, öğrenim durumu ve mevcut okulda çalışılan süre değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken çalışılan okul türü ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Algılanan örgütsel desteğin "yönetsel destek" alt boyutu cinsiyete göre anlamlı farklılık ortaya koymazken öğrenim durumu, çalışılan okul türü, mevcut okulda bulunduğu süre ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılık ortaya koymaktadır. Algılanan örgütsel desteğin "adalet" alt boyutuna ilişkin öğretmen görüşleri ise cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemekle birlikte öğrenim durumu, okul türü ve bulunduğu okulda çalışma süresine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin algıladıkları örgütsel destek düzeyleri ile sosyal kaytarma davranış düzeylerine ilişkin görüşleri arasında negatif yönlü, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca sosyal kaytarma davranışının algılanan örgütsel destek ölçeğinin "öğretimsel destek" alt boyutu ile arasında pozitif yönlü, orta düzeyde, "yönetsel destek" alt boyutu ile arasında negatif yönlü, düşük düzeyde ve "adalet" alt boyutu ile arasında negatif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Destek Algısı, Sosyal Kaytarma